Je geeft aan dat een opmerking je raakt en je partner antwoordt: “Je bent
ook zo gevoelig.” Klinisch psycholoog Sabrina Romanoff hoort zulke
zinnen al tien jaar van de stellen in haar praktijk. Vijf ervan ziet ze
als teken dat een relatie op zijn eind loopt.
Romanoff werkte als clinical fellow aan Harvard Medical School en
heeft nu een eigen praktijk in New York. Eind juli schreef ze erover
voor
CNBC
Make It. De zinnen klinken redelijk, maar worden vaak gebruikt “om
verantwoordelijkheid te ontlopen en onzekerheid te zaaien”. Bij elke zin
geeft ze een antwoord waarmee je de bal teruglegt.
1. ‘Je
bent te gevoelig’ maakt van jouw reactie het probleem
Romanoff noemt dit een manipulatieve zin die je gevoelens kleineert.
De aandacht schuift van wat je partner deed naar hoe jij reageerde.
“Want als ze je laten geloven dat jij het probleem bent, hoeven ze zich
nooit te ontwikkelen.”
Haar antwoord: “We kunnen het over mijn reactie hebben nadat we het
hebben gehad over wat jij deed.” Houd je de twee gesprekken gescheiden,
dan kan je partner jouw reactie niet als afrit gebruiken.
Het Relatietherapeuten Register Nederland noemt het eveneens een
waarschuwingssignaal als je gevoel “drama” of “te gevoelig” wordt
genoemd.
2. ‘Zo ben ik nu
eenmaal’ sluit het gesprek af
Met deze zin weigert iemand te groeien, schrijft Romanoff. Zeggen dat
je conflicten uit de weg gaat of zelden het initiatief neemt is prima,
als er een concreet plan volgt om het anders te doen.
Ziet je partner het gedrag als een vaste eigenschap, dan ligt de last
bij jou. Jij moet het accepteren, zonder dat er een gesprek is geweest.
Romanoff raadt aan de verantwoordelijkheid terug te geven: “Ik vraag
niet of je een ander mens wordt. Ik vraag of je dit patroon
aanpast.”
3. ‘Ik
heb toch al sorry gezegd’ moet vooral de ruzie stoppen
Je partner wil met deze zin van de discussie af. Het onderliggende
probleem blijft liggen en dus draai je rondjes in dezelfde ruzie, een
draaimolen noemt Romanoff het.
Wat je terugzegt: “Ik hoor dat het je spijt en ik moet weten wat er
nu verandert.”
“Een excuus zonder plan is alleen een manier om een gesprek te beëindigen dat ze niet langer willen voeren.”
4.
‘Maar ik doe zoveel voor je’ moet je verwachtingen omlaag krijgen
Je partner somt op wat hij of zij allemaal goed doet, als
onweerlegbaar bewijs. Soms komt er een vergelijking bij: “De partners
van alle anderen zijn veel erger dan ik.” Romanoff ziet daarin iemand
die wil dat je je verwachtingen bijstelt en je gelukkig prijst dat hij
of zij er is.
Benoem in plaats daarvan direct wat pijn deed: “Ik hou geen score
bij, ik vertel je wat er nu niet werkt.” Score bijhouden, zoals wie het
laatst sorry zei of wie meer in huis doet, staat ook bekend als een van
de
signalen
dat je je geliefde onbewust pijn doet.
Je bent je partner geen kosten-batenanalyse verschuldigd voordat je
om verandering mag vragen, schrijft Romanoff.
“Goed gedrag in het verleden en schade nu wegen niet even zwaar.”
5. ‘Dit
doe je nou altijd’ maakt van één ruzie jouw karakter
Met deze zin trekt je partner het conflict breder. Jij bent dan
prikkelbaar, dramatisch of negatief, dus niets is goed genoeg. Het
incident van vanavond wordt zo jouw schuld.
Romanoff stelt voor om bij het moment te blijven: “Laten we het
hebben over wat er vanavond gebeurde voordat we het over een patroon
hebben.”
Benoem het de
eerste keer en kijk wat er volgt
Eén keer zo’n zin betekent niet dat je relatie gedoemd is, benadrukt
Romanoff. Het gaat er ook niet om dat je je partner woorden verbiedt.
Haar advies is de zin de eerste keer te benoemen en te kijken wat je
partner daarna doet. Blijft hij terugkomen en maakt geen enkel gesprek
verschil, “dan heb je je antwoord”.
Het Relatietherapeuten Register Nederland zegt hetzelfde: “Een los
moment zegt minder dan een patroon.” Daarnaast kun je jezelf deze vragen
stellen:
- Komt de zin steeds terug, ook nadat je hem hebt benoemd?
- Neemt je partner verantwoordelijkheid, of wordt alles omgedraaid,
weggewuifd of opnieuw jouw schuld?
- Twijfel je vaker aan je eigen gevoel dan vroeger?
- Herken je meer signalen
dat je relatie al voorbij is, zoals blijven uit angst in plaats van
uit liefde?
Voel je je onveilig of klein gehouden, bel dan Veilig Thuis op
0800-2000. Het nummer is gratis en dag en nacht bereikbaar. Je mag
anoniem blijven. Bij direct gevaar bel je 112.
Meer weten?