Het klinkt als een cliché uit een tv-drama: zij krijgt kanker, hij pakt zijn koffers. Het beeld duikt geregeld op in virale berichten, vaak met het cijfer "zeven keer vaker".
Er zit een kern van waarheid in. Maar wie de onderzoeken naast elkaar legt, ziet een genuanceerder verhaal.
Het cijfer van ruim zes keer
Het bekendste onderzoek komt uit 2009. Artsen in drie Amerikaanse medische centra volgden 515 getrouwde patiënten met een hersentumor, een andere vorm van kanker of multiple sclerose.
Van alle huwelijken liep 11,6 procent stuk na de diagnose. Dat is vergelijkbaar met de algemene bevolking. Het verschil zat in wíé er ziek was.
Was dat de vrouw, dan eindigde 20,8 procent van de relaties in een
scheiding of breuk. Was het de man, dan ging het om 2,9 procent. Dat is ruim zes keer zo vaak.
Wel gaat het om een betrekkelijk kleine groep patiënten.
Een studie die onderuitging
In 2015 leek een tweede onderzoek het patroon te bevestigen. Het ging om ruim 2.700 Amerikaanse echtparen van vijftig jaar en ouder. Ook toen volgden stevige koppen.
Een paar maanden later trokken de onderzoekers hun artikel zelf in. Door een codeerfout waren veel stellen die uit het onderzoek verdwenen, als gescheiden geteld.
Na de correctie bleef weinig over van het grote verschil. Alleen bij hartproblemen hing de kans op scheiding duidelijk af van wie er ziek werd.
25.000 Europese stellen
Het grootste recente onderzoek verscheen in 2025. Italiaanse onderzoekers volgden tussen 2004 en 2022 ruim 25.000 heteroseksuele stellen van vijftig jaar en ouder, in 27 Europese landen, waaronder Nederland.
Ook hier gold: had alleen de vrouw een slechte gezondheid of ernstige beperkingen, dan nam de kans op een breuk toe. Bij een zieke man met een gezonde vrouw was dat niet zo.
Maar het effect is klein. Bij stellen tussen 50 en 64 jaar steeg het risico met 0,3 tot 0,4 procentpunt. Bij stellen boven de 65 was vrijwel geen duidelijk verband te zien.
Wie vertrekt er eigenlijk?
Wat geen van deze onderzoeken laat zien: wie de knoop doorhakt. Ze registreren dat een
relatie eindigt, niet wie de beslissing nam.
Dat een man "zijn vrouw verlaat", is dus een interpretatie en geen meetresultaat. Het kan ook zijn dat een zieke vrouw zelf besluit uit een ongelukkige relatie te stappen.
Zorg als breekpunt
De Europese onderzoekers zoeken de verklaring vooral in de zorg. Vrouwen zorgen gemiddeld vaker voor een zieke partner dan andersom. Wordt de man ineens mantelzorger, dan lijkt dat meer spanning te geven.
Ook dat blijft een vermoeden. Zorgtaken konden in het onderzoek niet goed worden gemeten.
Wat betekent dit?
Een ernstige
ziekte is een stresstest voor elke relatie, maar de grote meerderheid van de huwelijken doorstaat die. Het patroon dat ziekte van de vrouw zwaarder weegt, komt in meerdere onderzoeken terug. Het is alleen kleiner dan de virale koppen doen geloven.
Wie voor een zieke partner zorgt, doet er goed aan de belasting op tijd bespreekbaar te maken. Dat kan met elkaar, maar ook met de huisarts.
Meer weten?
- Onderzoek naar partnerverlating bij ernstige ziekte (Cancer, 2009)pubmed.ncbi.nlm.nih
- Europese studie naar gezondheid en scheiding na je vijftigste (2025)
- Hoe een codeerfout een scheidingsstudie onderuithaalde