‘Maar we zijn slechts verantwoordelijk voor 1% van de uitstoot’: doen de klimaatinspanningen van kleinere landen er wel toe?

Steeds meer politici gebruiken hetzelfde argument om klimaatmaatregelen af te zwakken: hun land is verantwoordelijk voor slechts een klein deel van de wereldwijde CO2-uitstoot. Als een land maar 1 of 2 procent van de mondiale emissies veroorzaakt, zou extra beleid nauwelijks verschil maken.

Voormalig Brits premier Rishi Sunak gebruikte die redenering al in 2023. Ook oud-premier Scott Morrison in Australië, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Italiaanse premier Giorgia Meloni wezen de afgelopen jaren op het beperkte aandeel van hun land in de wereldwijde uitstoot. Volgens hen is het onrealistisch om burgers steeds meer offers te vragen als grote uitstoters als China, de Verenigde Staten en India veel meer vervuilen.

Klimaatwetenschappers plaatsen daar echter belangrijke kanttekeningen bij. Zij wijzen erop dat niet alleen de huidige uitstoot telt, maar ook de historische bijdrage aan de opwarming van de aarde. Rijke westerse landen hebben sinds de industriële revolutie veel meer broeikasgassen uitgestoten dan veel andere landen. Bovendien beschikken zij over de financiële middelen en technologie om sneller te verduurzamen.

Ook het argument dat een individueel land weinig verschil maakt, houdt volgens experts geen stand. Als elk land met een relatief klein aandeel zou besluiten niets meer te doen, blijft bijna de helft van de wereldwijde uitstoot ongemoeid. Juist de gezamenlijke inspanningen van tientallen kleinere economieën bepalen mede of de mondiale klimaatdoelen haalbaar zijn.

Volgens klimaatwetenschapper Piers Forster van de Universiteit van Leeds draagt iedere vermeden ton CO2 bij aan het beperken van toekomstige opwarming. "Toekomstige temperatuurstijging wordt bepaald door toekomstige uitstoot. Elke vermindering helpt."

Onderzoek van denktank Energy and Climate Intelligence Unit laat zien dat het '1 procent-argument' steeds vaker opduikt in het publieke debat. In tientallen landen met een relatief klein aandeel in de mondiale uitstoot verschenen de afgelopen jaren honderden uitspraken en opiniestukken waarin werd betoogd dat extra klimaatbeleid weinig zin heeft.

Klimaatonderzoeker Ella Gilbert noemt die redenering misleidend. Volgens haar maakt het voor het klimaat niet uit uit welk land de uitstoot afkomstig is: alle emissies dragen bij aan verdere opwarming. Juist landen met een grote historische verantwoordelijkheid kunnen volgens haar het verschil maken door het goede voorbeeld te geven.

Bron: The Guardian