Dit hebben alle geluksvogels met elkaar gemeen

Drieënveertig foto’s stonden er in de krant die de Britse psycholoog Richard Wiseman aan zijn proefpersonen gaf. De geluksvogels onder hen waren in een paar seconden klaar met tellen. De pechvogels deden er zo’n twee minuten over.

Wiseman, verbonden aan de University of Hertfordshire, zocht tien jaar lang naar wat geluksvogels anders doen. Via advertenties in kranten en tijdschriften vond hij 400 mensen die zichzelf uitzonderlijk gelukkig of ongelukkig vonden. Hij beschreef het onderzoek in 2003 in het tijdschrift Skeptical Inquirer; Vice haalde het deze week weer op.

Wiseman had op de tweede pagina een boodschap gezet van een halve pagina, in letters van ruim vijf centimeter hoog: “Stop met tellen, er staan 43 foto’s in deze krant.” De geluksvogels zagen hem. De pechvogels telden door.

Halverwege de krant stond een tweede boodschap. Een melding bij de onderzoeker leverde 250 dollar op, omgerekend zo’n €220 (koers van de ECB op 1 juli 2026). Ook die boodschap zagen de pechvogels niet, omdat ze druk bezig waren met tellen.

Dat gaat volgens Wiseman verder dan een krant. Pechvogels gaan naar een feestje om hun ideale partner te vinden en missen zo de kans op goede vrienden. Ze zoeken in de krant naar één soort vacature en zien andere banen over het hoofd.

Uit persoonlijkheidstests bleek dat pechvogels “over het algemeen veel gespannener en angstiger” zijn dan geluksvogels, schrijft Wiseman. Angst maakt het moeilijker om iets onverwachts op te merken. Ken je dat gevoel, lees dan ook hoe je brein uit de piekermodus komt.

Dat blijkt uit een proef die Wiseman beschrijft, waarin mensen een bewegende stip midden op een computerscherm volgden. Aan de rand flitsten soms grote stippen op. Zonder beloning zag bijna iedereen ze. Kregen ze een flinke geldprijs voor goed opletten in het vooruitzicht, dan miste meer dan een derde de grote stippen.

“Geluksvogels zijn ontspannener en opener, en zien daardoor wat er is in plaats van alleen wat ze zoeken.”

Wiseman zette ook een ‘geluksschool’ op. De deelnemers deden een maand lang oefeningen om te denken en te doen als een geluksvogel. Daarna zei 80 procent van hen gelukkiger en tevredener te zijn en meer geluk te hebben. Een controlegroep noemt Wiseman niet.

Een van zijn geluksvogels nam voor een belangrijke beslissing steeds een andere route naar zijn werk. Een ander koos voor een feestje een kleur en sprak alleen mensen aan die iets in die kleur droegen. Zo praatte hij met andere mensen dan normaal.

Niet iedereen begint gelijk. Lybi Ma van Psychology Today wijst op het Mattheuseffect: een voorsprong vroeg in het leven groeit later vaak uit tot een grotere voorsprong. Ma vertelt ook over haar vader, die tolk was voor de Amerikaanse generaal Claire Chennault en tijdens de communistische revolutie in China achterbleef. Hij verstopte zich drie dagen in een berg lamswol tot een piloot hem kwam ophalen.

Dat past bij ander onderzoek: ouderen met een gevoel van controle over hun leven blijven gelukkiger.

Christian Busch, onderzoeker aan New York University, noemt kansen die je zelf helpt maken “smart luck”. Het is geluk “waar we in zekere zin voor moeten werken”, zei hij in een interview met Awesome at Your Job. Bij je loopbaan speelt dat ook: 19 procent van de Nederlanders die in 2025 van baan wisselden, vond die baan via het eigen netwerk, blijkt uit onderzoek van Intelligence Group.

Bronnen: Vice, University of Hertfordshire, Psychology Today, Awesome at Your Job