Straks vergelijk je weer premies, eigen risico en vergoedingen. Eén woord staat in geen enkele premietabel, maar kan wel bepalen of je bij een psycholoog terechtkunt: omzetplafond. Over precies dat woord stonden de Consumentenbond en De Bevlogen Huisartsen dinsdag tegenover de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa).
Volgens
Nationale Zorggids boog het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) zich dinsdag over de weigering van de toezichthouder om op te treden. De organisaties willen dat zorgverzekeraars geen omzetplafonds meer mogen gebruiken zolang patiënten langer wachten dan de afgesproken normen.
Wat een omzetplafond is
Een omzetplafond bepaalt hoeveel zorg een verzekeraar in een jaar maximaal bij een zorgaanbieder vergoedt. Is dat bedrag bereikt, dan kan de aanbieder mogelijk geen nieuwe verzekerden van die verzekeraar meer aannemen.
Volgens de Consumentenbond is zo'n plafond soms in het voorjaar al bereikt. De praktijk heeft dan vaak nog wel behandelaars en ruimte, maar mag geen nieuwe patiënten aannemen. Daardoor worden de wachtlijsten alleen maar langer, schrijft de bond.
Een praktijk kan plek hebben en jou toch niet mogen aannemen.
Ruim 100.000 wachtplekken
Voor de ggz gelden de zogeheten Treeknormen. Van aanmelding tot intake mag je hooguit 4 weken wachten, van intake tot behandeling maximaal 10 weken. Volgens de Consumentenbond, die zich baseert op cijfers van Mind, waren in oktober 2025 ruim 100.000 wachtplekken in de ggz bezet. Bij bijna de helft werd de maximale wachttijd van 14 weken overschreden.
Financiële afspraken tussen verzekeraars en zorgaanbieders gaan hier ten koste van de toegang tot zorg.
- Sandra Molenaar, directeur ConsumentenbondTwee keer nee van de toezichthouder
De Consumentenbond vroeg de NZa in april 2024 al om in te grijpen. Dat handhavingsverzoek werd afgewezen, net als het bezwaar dat de bond daarna maakte. Daarop stapte de bond naar het CBb. De Bevlogen Huisartsen voeren een vergelijkbare procedure en trekken samen met de bond op.
Voorzitter Christof Zwart van De Bevlogen Huisartsen zei eerder dit jaar tegen Medisch Contact: 'Het is onbegrijpelijk dat zorgverzekeraars budgetplafonds hanteren, terwijl er enorme wachtlijsten in de ggz zijn'.
De NZa vindt dat wachtlijstbemiddeling door verzekeraars een deel van de oplossing is. Volgens de Consumentenbond schiet dat tekort: patiënten krijgen geregeld geen alternatief of komen terecht bij een instelling met een aanmeldstop. Zorgverzekeraars Nederland noemde de stelling dat een omzetplafond automatisch tot een patiëntenstop leidt eerder 'onjuist'. In juli 2025 nam de Tweede Kamer al een motie aan die de regering vraagt te stoppen met omzetplafonds in de ggz.
Uitspraak valt midden in het overstapseizoen
Volgens de Consumentenbond volgt een uitspraak doorgaans binnen zes weken, al kan die termijn één keer worden verlengd. Dat valt dan precies in de periode waarin je kiest. Zorgverzekeraars maken hun premies voor 2027 uiterlijk 12 november bekend, en je kunt je huidige verzekering tot en met 31 december opzeggen.
Wie alleen naar de premie kijkt, ziet niet of zijn behandelaar halverwege het jaar 'vol' kan zitten.
Je polisvorm maakt verschil, maar minder bij de ggz
Bij VGZ heeft een omzetplafond alleen invloed als je een naturapolis hebt. Met een combinatiepolis heb je er daar meestal geen last van, met twee uitzonderingen: de ggz en verpleging en verzorging. Ook Univé schrijft dat je met een restitutie- of combinatiepolis meestal geen rekening hoeft te houden met het plafond. Bij Univé Zorg Uitgebreid geldt het plafond alleen voor de ggz en (wijk)verpleging en verzorging.
Wat het lastig maakt: je hoort niet altijd vooraf hoe het zit. In een aparte procedure verwijt de Consumentenbond de NZa dat verzekeraars niet concreet over omzetplafonds hoeven te informeren. De bond wijst op Zilveren Kruis, dat in januari 2025 de contractstatus van drie ziekenhuizen veranderde in 'gecontracteerd met omzetplafond'. De gewone overstapperiode was toen al voorbij.
Wat je nu kunt doen
- Zoek je behandelaar of ggz-praktijk op in de zorgzoeker van de verzekeraar en kijk of er 'gecontracteerd met omzetplafond' bij staat.
- Check welke polisvorm je hebt (natura, restitutie of combinatie) en of de ggz daarin een uitzondering is.
- Ben je al in behandeling? Dan geldt het plafond volgens VGZ en Poliswijzer niet voor jou, en bij spoed ook niet.
- Wacht je langer dan de Treeknorm? Vraag je verzekeraar om wachtlijstbemiddeling. Daartoe zijn verzekeraars verplicht.
- Heb je met spoed ggz nodig? Dan kun je altijd terecht bij de regionale ggz-crisisdienst.
- Vergelijk pas als alle premies uiterlijk 12 november bekend zijn, en zeg je oude polis uiterlijk 31 december op.
Bronnen:
Nationale Zorggids,
Consumentenbond,
Consumentenbond,
Consumentenbond,
Consumentenbond,
Medisch Contact,
Zorgverzekeraars Nederland,
VGZ,
Univé,
Poliswijzer,
FBTO,
Zorgverzekering Besparen