Je warmtepomp draait op volle toeren, de auto hangt aan de lader en de vaatwasser loopt, allemaal tegelijk op een koude winteravond. Dat wordt straks het duurste moment om stroom af te nemen, en als je niets verandert aan je verbruikspatroon kan het nieuwe nettarief je tot €30 per maand extra kosten.
Flexibel stroomgebruik wordt 'het nieuwe normaal'
Staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei, CDA) noemde vandaag flexibel stroomgebruik
'het nieuwe normaal', tijdens een symposium van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) in Madurodam over de toekomst van het Europese energiesysteem. Het stroomnet is op veel plekken overvol. Netbeheer Nederland meldde vorige week dat er voor honderdduizenden nieuwbouwwoningen geen ruimte is op het net.
De staatssecretaris wil met prijsprikkels huishoudens en bedrijven stimuleren hun stroom te gebruiken op rustige momenten, zodat het net minder belast wordt. Maar hij waarschuwde ook voor de keerzijde: minder zekerheid over de beschikbaarheid van stroom.
Het kan zijn dat je dan even geen stroom hebt en dat waren we niet gewend met zijn allen.
- Jo-Annes de Bat, staatssecretaris Klimaat en Groene GroeiVan vast tarief naar uur-voor-uur
Op dit moment betaalt iedereen een vast bedrag per jaar aan netbeheerkosten, ongeacht wanneer of hoeveel stroom je gebruikt. Netbeheerders hebben bij toezichthouder ACM een voorstel ingediend om dat per 1 januari 2029 te veranderen. Onder het nieuwe systeem blijft circa een derde van de netkosten vast (zo'n €257 per jaar). De overige twee derde wordt afhankelijk van twee dingen: hoeveel stroom je afneemt en op welk moment je dat doet.
Het nettarief gaat per seizoen en per dagdeel verschillen. In de zomer overdag, wanneer zonnepanelen volop leveren, staat het op 0 cent per kWh. Op een drukke winteravond (ruwweg tussen 16.00 en 23.00 uur) loopt het op tot zo'n 30 cent per kWh. Gemiddeld komt het variabele deel uit op 18 cent per kWh. Dat bedrag staat los van de stroomprijs die je aan je energieleverancier betaalt: het gaat puur om de kosten voor gebruik van het net.
Op een winteravond: tot 30 cent per kWh nettarief. In de zomer overdag: 0 cent.
Wat het jou kost in euro's
De gevolgen lopen flink uiteen. Een huishouden met gasverwarming en zonder laadpaal verbruikt gemiddeld zo'n 2.430 kWh per jaar. Onder het nieuwe tarief betaalt dat huishouden circa €694 aan netkosten, berekende HIER-adviseur Sible Schöne. Dat is €78 per jaar minder dan onder het huidige vaste tarief. Volgens Netbeheer Nederland gaat zo twee derde van alle huishoudens erop vooruit.
Heb je zonnepanelen maar geen warmtepomp of laadpaal? Dan verandert er door het nieuwe nettarief weinig: het tarief is in de zomer overdag 0 cent, precies wanneer je panelen het meest opleveren. De grotere verandering voor zonnepaneleigenaren is het einde van de salderingsregeling per 2027, waarover we eerder schreven in Je zonnepanelen leveren straks fors minder op: vijf dingen die je vóór 1 januari moet regelen.
Heb je een volledig elektrische warmtepomp, dan ziet het plaatje er anders uit. Je stroomverbruik stijgt naar zo'n 5.000 kWh per jaar, en een groot deel daarvan valt op winteravonden, precies in het duurste tariefblok. Onderzoeksbureau Common Futures berekende voor Warmte365 dat het nieuwe tarief je energierekening met €355 per jaar verhoogt, bijna €30 per maand. Bij een hybride warmtepomp is dat €260 per jaar. Ondanks die extra netkosten blijft de warmtepomp goedkoper dan een gasketel, concludeert Berenschot in opdracht van het ministerie van EZK: de totale energierekening van een goed geïsoleerde rijwoning met een volledig elektrische warmtepomp is in 2030 nog altijd €890 tot €935 per jaar lager dan met een cv-ketel.
Wie zijn verbruik slim aanstuurt, beperkt de extra kosten fors. Berenschot concludeert dat huishoudens die hun warmtepomp of laadpaal buiten de piekuren laten draaien met het nieuwe stelsel niet duurder uit zijn dan met het huidige. Een slim laadpunt voor de elektrische auto levert tot €76 per jaar besparing op de netkosten op, aldus hetzelfde onderzoek.
Twee derde van alle huishoudens betaalt straks minder netkosten.
Wat je nu al kunt doen
- Verschuif grote stroomvreters (wasmachine, droger, vaatwasser) naar overdag of de nacht, weg van het avondblok tussen 16.00 en 23.00 uur.
- Laad je elektrische auto 's nachts of overdag als je zonnepanelen hebt, niet direct na thuiskomst 's avonds.
- Verwarm je huis 's middags alvast een graadje extra, zodat de warmtepomp op een koude avond minder hard hoeft te draaien.
- Laat het boilervat voor warm tapwater overdag op temperatuur komen in plaats van 's avonds.
- Overweeg een thuisbatterij: die laadt op goedkope uren en levert stroom tijdens de dure piek. Berenschot berekent een besparing van circa €163 per jaar bij een thuisbatterij van 5 kWh in combinatie met een warmtepomp.
- Houd het besluit in de gaten: de ACM beslist naar verwachting vóór eind 2026. Het nieuwe tarief gaat, als het wordt goedgekeurd, gefaseerd in per 1 januari 2029.
Meer weten?