Evolutierace tussen koekoek en genepte vogels

De koekoek verstopt zijn eieren in het nest van een andere vogel, die ze vervolgens uitbroedt. Wanneer een vogel de koekoekseieren laat liggen, gooien de koekoeksjongen – wanneer ze uit hun schaal zijn gebroken – de andere eieren uit het nest. In de loop van de tijd heeft de koekoek zich aangepast om andere vogels beter om de tuin te leiden. Anderzijds hebben andere vogels zich ook verder ontwikkeld, zodat ze de indringer sneller in de gaten krijgen.

Veel heeft te maken met de kleur van de eieren. Vogels kunnen een breder spectrum aan kleuren zien dan de mens. Wetenschappers van de universiteit van Cambridge onderzochten de verschillende hoeveelheden licht die van verschillende kleuren eieren weerkaatsten. Zo konden ze manieren ontwikkelen om naar eieren te kijken zoals vogels ze zien.

Een koekoek die een ei legt in het nest van een roodstaart, zal een blauw ei leggen. Een koekoek die een ei legt in het nest van een heggenmus, legt een wit ei met bruine spikkels, verschillend van het blauwe ei dat de heggenmus legt. Ondanks dit duidelijke kleurverschil, merken de heggenmussen de vreemde eieren niet op. De roodstaart blijkt dus beter in staat te zijn de verschillende eieren te onderscheiden. De onderzoekers denken dat de koekoek daarom gedwongen evolueert en bij roodstaarten een blauw ei legt.

eieren van koekoek (bovenste rij) en hun gastvogels (onderste rij)Eieren van de koekoek (bovenste rij) en eieren van genepte vogels (onderste rij)

Het feit dat de heggenmus de slechte namaakeieren accepteert, doet vermoeden dat deze vogel de verdedigingskunsten die de roodstaart heeft ontwikkeld, mist. De wetenschappers denken dan ook dat de wat naïeve heggenmus zich nog in het beginstadium van de evolutierace bevindt.

Een andere theorie is dat vogels die niet vaak het slachtoffer worden van een koekoek, ervoor kiezen om geen eieren overboord te werpen, omdat de kans te groot is dat er een eigen ei verloren gaat en de kosten daardoor niet opwegen tegen de baten.

Bron(nen):   Gazet van Antwerpen  BBC News