Waarom maken we spelfouten?

Een keertje een d of t verkeerd, het kan de beste overkomen. Er zijn zelfs een aantal goede redenen te bedenken waarom we spelfouten maken.

Ellen Danckaert deed onderzoek naar dt-fouten en noemt het geheugen als oorzaak. ‘In het geval van ‘betaalt’ en ‘betaald’ bijvoorbeeld, gaat het om homofoondominantie. Betaalt en betaald zijn woorden die hetzelfde klinken. Een van de twee vormen is dominant: ‘betaald’ is de vorm die we het meest tegenkomen. Zelfs als de niet-dominante vorm juist is, zullen we zonder diep na te denken neigen naar de dominante vorm en krijg je fouten als ‘hij betaald’.’

Professor Dominiek Sandra (Universiteit Antwerpen) vult aan: ‘Hoewel de spelling van de Nederlandse werkwoordsvormen zo eenvoudig is, is de toepassing van de spellingregel tijdrovend. Het dominante woordbeeld wordt automatisch, als een soort pop-up, geactiveerd. Iets wat je vaker ziet, ga je sneller gebruiken.’

Afstand speelt ook een rol: ‘Hoe verder het vervoegde werkwoord en onderwerp of hulpwerkwoord en voltooid deelwoord uit elkaar staan, hoe groter de kans op fouten. Dat komt omdat het werkgeheugen meer tijd nodig heeft om de grammaticale kenmerken terug te vinden’, zegt Sandra.

Rik Schutz van de Nederlandse Taalunie meent dat veel taalfouten simpelweg bestaan omdat ze niet zijn opgenomen door de ontwikkelaars van de grammatica. ‘Wanneer de eerste grammaticaschrijvers het al eeuwenlang gangbare ‘groter als’ geregistreerd hadden als correct, was het nu niet fout.’ Het is een beetje omgekeerde logica, maar Schutz wil alleen maar laten zien hoe vergankelijk en willekeurig taal is.

Bron(nen):   Knack      

15 Reacties Doe mee met de discussie →


  1. Edwin

    ‘Hoewel de spelling van de Nederlandse werkwoordsvormen zo eenvoudig is’
    Grapjas, Nederlands is zo onlogisch als maar kan en net als je het snapt voeren ze weer nieuwe onlogische regels in….panne(n)koek!

    • Burgermans

      Pannenkoek is geen werkwoordsvorm.

      (in antwoord op Edwin)
      • Xander

        Nederland kennende volgend jaar waarschijnlijk wel…
        Voorschotje: ik pannenkoek, jij pannenkoekt, hullie pannenkoeken er maar wat op los 🙂

        (in antwoord op Burgermans)
    • Twan

      Inderdaad onnodig moeilijk, waarom niet alles met een d of t en al helemaal geen dt, veel makkelijker en iedereen weet toch wel wat er bedoeld word(t)?

      (in antwoord op Edwin)
    • Windows 8

      STAM +T HOW HARD CAN IT BE??? !!!

      (in antwoord op Edwin)
    • Vogelbeest

      Exact! In het Nederlands heeft de spellingcheck overuren met mij. In het Engels schrijf ik nagenoeg foutloos. Ik heb toch echt meer Nederlandse les dan Engelse les gehad op school.
      D en DT heeft vele uitzonderingen, beiden en bijden schijnt niet allebij/ei goed te zijn. En zo nog vele zaken die nergens op slaan.

      (in antwoord op Edwin)
    • Vogelbeest

      Exact! In het Nederlands heeft de spellingcheck overuren met mij. In het Engels schrijf ik nagenoeg foutloos. Ik heb toch echt meer Nederlandse les dan Engelse les gehad op school.
      D en DT heeft vele uitzonderingen, beiden en bijden schijnt niet allebij/ei goed te zijn. En zo nog vele zaken die nergens op slaan.

      (in antwoord op Edwin)
    • Zonspotter Peter

      Ja, ook weer zoiets. Alsof een koek van meer pannen is gemaakt !
      Ministers verkrachten alles. Oh ja, das natuurlijk de schuld van staatssecretarissen of nee eigenlijk maar ambtenaren.
      Die jarenlang bezig zijn met een studie op 1 simpel onnozel ding.
      Als je praat hoor je vaak het verschil niet.
      Er is niks zo onlogisch als taal.
      Behalve Duits dan. Die heeft nog goede woorden.
      Hoewel ik dat Duits nooit echt machtig ben geworden.
      Zelfs computers hebben nog zeer veel problemen met vertalingen laat staan uitspreken of verstaan.
      Vrouwen verstaan ze helemaal niet. 😉

      (in antwoord op Edwin)
  2. Burgermans

    domme leerlingen + slecht onderwijs = spelfouten

    • Xander

      Slecht onderwijs lijkt mij op de eerste plaats gezet te worden maar ik begrijp uw stelling! Het niveau werd telkens aangepast aan de zwakste leerling (niet zelden waren dit vooral kinderen uit moslim gezinnen)
      Deze aanpassing was en is funest voor alle leerlingen gebleken.
      zelfs de taaltoets voor politieamtenaren is ter discussie gesteld… sic!

      (in antwoord op Burgermans)
    • Zonspotter Peter

      Misschien zit er geen logica in.
      En ze veranderen te vaak.
      Ook de invloed van andere talen en niet bestaande woorden in het Nederlands.
      Was het vroeger geen Neederlands ?
      De griekse y was een vervanger voor de ij.
      Taal is voortdurend onderhevig aan nieuwe gebruiken en inzichten en uitvindingen.
      En vroeger kende je maar 1 taal nu vaak al 2 en dat is ook niet altijd makkelijk.
      Zo kan Engels eenvoudiger zijn dan Nederlands en lijken sommige dingen met een d of t op Nederlands.
      En toch draaien ze dingen daar weer om.
      Neem nou het Duits, das geen taal.
      Dat is gewoon onmogelijk met al die naamvallen.
      Zo verzon een idioot dat alles vrouwelijk of mannelijk was.
      Niet alles natuurlijk. Ook zo’n larie.
      Als we allemaal echt Nederlands willen praten en tikken dan is het eigenlijk Belgisch.
      Wie bepaalt dat ? Das nog oud Nederlands.
      Lopen die Belgen achter of wij voor ?
      Wij wonen in Nederland en hun in België. Dus praten hun nog Belgisch.

      (in antwoord op Burgermans)
  3. Claudia

    Dat hele spellen is een helle ding
    heb al vier koninginnen en een koning aan mij voorbij zien trekken
    En ook al vier keer de spelling zien veranderen(zou daar verband tussen zitten?)
    Vind het Nederlands een beetje schoolmeester taaltje geworden zo,met al die onzinregeltjes

  4. Arnoud van den Eerenbeemt

    ‘Waarom’ men taalfouten maakt? Om te provoceren? U doet dit wellicht op deze webpagina om mij als lezer ertoe te bewegen u te wijzen op het verschil tussen ‘waarom’ (= beweegreden, overweging) en ‘waardoor’ (= oorzaak), met respectievelijk de voegwoorden ‘omdat’ en ‘doordat’.
    Waardoor men spelfouten maakt? Dat laat zich raden: haast, gebrek aan taalvaardigheid, modieus willen zijn enzovoort.

Reacties niet toegestaan