De Verenigde Staten lijken economisch onaantastbaar, maar wie een paar decennia vooruitkijkt, ziet een totaal ander speelveld. China, India en een reeks snelgroeiende landen uit Azië en Afrika krijgen een veel grotere rol. Europa dreigt juist steeds verder naar de achtergrond te verdwijnen.
Dat beeld komt naar voren uit langetermijnberekeningen van Goldman Sachs Research. De economen maakten voor 104 landen prognoses waarin onder meer bevolkingsgroei, investeringen, arbeidsaanbod en productiviteit zijn verwerkt.
De opvallendste machtswisseling kan al rond 2035 plaatsvinden. Volgens het model passeert China dan de Verenigde Staten als grootste economie ter wereld.
Maar daar blijft het niet bij. Tegen 2075 gaat ook India de VS voorbij. China zou dan uitkomen op een reëel bruto binnenlands product van ongeveer 57 biljoen dollar, gevolgd door India met 52,5 biljoen en de Verenigde Staten met 51,5 biljoen dollar. Alle bedragen zijn omgerekend naar dollars met het prijsniveau van 2021.
Europa verdwijnt uit de top
Misschien nog opmerkelijker is wat er met Europa gebeurt. Duitsland is in 2075 volgens deze berekeningen het enige EU-land in de mondiale top tien en staat dan negende. Frankrijk komt pas op plek 15. Nederland, dat rond de eeuwwisseling nog tot de vijftien grootste economieën behoorde, komt in deze toekomstige top niet meer voor.
Daartegenover staat de opmars van landen die nu nog aanzienlijk kleiner zijn. Indonesië zou de vierde economie ter wereld kunnen worden. Nigeria klimt naar plek vijf, Pakistan naar zes en Egypte naar zeven.
De motor daarachter is voor een belangrijk deel demografie. Een grote en groeiende beroepsbevolking kan de totale productie sterk opstuwen, zeker wanneer tegelijkertijd wordt geïnvesteerd en de productiviteit stijgt.
Groot land betekent niet automatisch rijk land
Er zit wel een belangrijke kanttekening aan deze spectaculaire ranglijst. Een gigantische economie betekent niet dat de inwoners ook uitzonderlijk rijk zijn. De prognoses meten de totale economische productie, niet het inkomen of de welvaart per persoon.
Bovendien is 2075 nog ver weg. Klimaatverandering, vergrijzing, handelsconflicten en protectionisme kunnen de ontwikkeling flink veranderen.
De precieze volgorde staat dus allerminst vast. De grote beweging is wel duidelijk: het economische zwaartepunt verschuift richting Azië en Afrika, terwijl het relatieve gewicht van Europa afneemt. De wereldkaart van de economie kan er over vijftig jaar daardoor behoorlijk anders uitzien.