Rapport: gemeenten voorzien tot 2029 2 miljard begrotingstekort

EINDHOVEN (ANP) - Nederlandse gemeenten voorzien gezamenlijk een flink begrotingstekort tot en met 2029. Gemeenten verwachten 2 miljard euro tekort te komen tussen 2025 en 2029. Dit meldt accountantsbureau BDO in zijn jaarlijkse onderzoek naar de financiële situatie van alle Nederlandse gemeenten.

De gemeentefinanciën laten volgens BDO een versnipperd beeld zien. Ruim een op de drie begroot structurele overschotten. Andere kampen per saldo met een tekort van in totaal 3,4 miljard euro.

Gemeenten boekten in 2024 nog een gezamenlijk overschot van 2 miljard euro. Dit komt vooral door incidentele meevallers, late ontvangst van middelen en beperkingen waardoor niet alle plannen zijn uitgevoerd en geld overblijft. Verder is het gevreesde "ravijnjaar" 2026 afgewend door onder meer extra geld vanuit het Rijk.

Jeugdzorg

De zorgen en financiële kwetsbaarheden blijven volgens het bureau bestaan. Zo zijn de kosten van de jeugdzorg nog altijd problematisch. Het Rijk bezuinigt hierop vanaf 2028, terwijl de kosten voor gemeenten "moeilijk beheersbaar blijken te zijn".

Daarnaast ziet het bureau dat in veel begrotingen geen of te weinig middelen zijn opgenomen voor noodzakelijke investeringen in maatschappelijk vastgoed. "Zonder actie worden deze uitdagingen groter, met een negatieve impact op de leefbaarheid tot gevolg", waarschuwt BDO. Ook moeten gemeenten geld steken in klimaatadaptatie en de energietransitie.

Keuzes

Voorzitter Marc Steehouwer van de branchegroep Overheid bij BDO wil de begrotingscijfers nuanceren. Niet elke gemeente die een overschot voorziet, is volgens hem financieel gezond. De verschillen tussen overschotten en tekorten worden vooral veroorzaakt door keuzes in de begroting en gemeenten hebben daar relatief veel vrijheid in, legt hij uit. "Ze kiezen bijvoorbeeld om taakstellingen al dan niet op te nemen in de begroting, financiële reserves in te zetten of investeringen door te schuiven. Zo ontstaat geen eenduidig beeld van de daadwerkelijke financiële positie."

De gemeenteraadsverkiezingen in maart zijn volgens hem een goed moment om begrotingen realistischer te maken. "We zien dat gemeenten te veel sturen op geld en te weinig redeneren en prioriteren vanuit maatschappelijke doelen. Doordat een deel van de plannen jaar op jaar niet wordt gerealiseerd, blijft er geld over, wat de overschotten die we al enkele jaren zien voor een deel verklaart." Het is wat hem betreft aan nieuwe colleges om dit te veranderen.