Rekenkamer: EU mist eensgezinde aanpak illegale tabakshandel

LUXEMBURG (ANP) - Binnen de EU ontbreekt een eensgezinde aanpak van de illegale tabaksproductie en -handel, concludeert de Europese Rekenkamer (ERK) dinsdag in een rapport. Wetgeving tegen illegale tabakshandel verschilt per lidstaat, waar criminele netwerken gebruik van maken. "Door de hoge winst, relatief lage risico's, vanouds milde straffen en kleine pakkans zijn illegale tabaksproducten bijzonder aantrekkelijk voor criminele organisaties", aldus de rekenkamer.

In elke EU-lidstaat is sprake van illegale productie van tabaksproducten, ziet de rekenkamer. Het gebruik van tabak in Europa is dan wel gedaald, maar de productie van illegale tabaksproducten is juist toegenomen. "Bijna één op de tien sigaretten op de EU-markt wordt illegaal geproduceerd of gesmokkeld", aldus de ERK.

De illegale tabaksindustrie kan niet in elke lidstaat op dezelfde manier worden bestreden. Zo zijn er verschillende regels voor het gebruik van ruwe tabak, productiemachines en vloeistoffen voor e-sigaretten. Ook zijn de straffen voor de illegale handel en productie niet overal hetzelfde. Dat leidt ertoe dat criminelen hun productie naar het EU-land met de laagste straf verplaatsen, stelt de ERK.

Gelijktrekken

De rekenkamer roept de Europese Commissie op EU-wetgeving te maken die de regels rondom tabakshandel en -productie gelijktrekt. Dat is ook in het economisch belang van lidstaten; een florerende illegale tabakshandel leidt tot verlies aan inkomsten uit douanerechten, btw en nationale accijnzen.

"Als we de gezondheid, portemonnees en veiligheid van onze burgers echt willen beschermen, moeten de Commissie en de lidstaten deze criminele activiteiten met man en macht bestrijden", aldus ERK-lid Petri Sarvamaa. Ook moeten lidstaten informatie die ze hebben over illegale tabakshandel in hun land beter met elkaar delen, stelt de rekenkamer.

Voor de volgende EU-meerjarenbegroting (2028-2034) heeft de Commissie voorgesteld een deel van het geld te halen uit een nieuwe EU-belasting op tabaksproducten.