€38.000 boete omdat ze hun huis niet konden betalen, hof maakt er €10.000 van

Economie
bijgewerkt om
190311864_m
Twee zussen van 21 en 25 kochten in 2023 een huis van €380.000 en konden op de leverdatum niet betalen. De verkoper hield €38.000 boete in, precies 10 procent van de koopsom. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden vindt dat te veel: de zussen krijgen €28.000 terug.
Het hof verlaagde de boete op 29 september naar €10.000, schrijft De Dagelijkse Standaard. De verkoper betaalt het verschil terug, met wettelijke rente.
Een deel van hun geld zou komen van hun ouders, uit de overwaarde van het ouderlijk huis. Dat geld stond bij een notaris en kwam pas vrij na een rangregeling, een aparte procedure om de opbrengst te verdelen. Op 16 juni 2023, de leverdatum, was het er niet.

De verkoper hield aan de doorverkoop geld over

De verkoper ontbond de koop en de notaris betaalde hem €38.000 uit de bankgarantie van de zussen. Daarna verkocht hij het huis voor €398.555 aan iemand anders, €18.555 meer dan de zussen zouden betalen.
Zijn schade door de mislukte koop kwam op €11.455,65 en bij de rechtbank maakte hij €3.931 aan proceskosten. Per saldo hield hij aan de doorverkoop €3.168,35 over, rekende het hof voor.
Helemaal schrappen wilde het hof de boete niet, want die moet kopers prikkelen om de koop na te komen. Ook had de verkoper zelf al een ander huis gekocht en liep daar het risico op een boete van €47.300.
De zussen gingen ook niet vrijuit. Een notaris had hun in februari 2023 per e-mail uitgelegd wat er nodig was om de overwaarde vrij te krijgen, maar ze vroegen de rangregeling niet op tijd aan. Hun onervarenheid kwam volgens het hof voor eigen risico.
Wel woog mee dat ze de boete voorlopig met €350 per maand afbetalen. Dat €38.000 voor hen “peanuts” zou zijn, zoals de verkoper op de zitting zei, ging het hof niet mee. Zo kwam het hof uit op €10.000, ruim 2,6 procent van de koopsom.

In cijfers

  • Koopsom: €380.000
  • Boete uit de koopakte: €38.000, 10 procent van de koopsom
  • Prijs bij doorverkoop: €398.555
  • Wat de verkoper overhield na schade en proceskosten: €3.168,35
  • Boete na de uitspraak: €10.000

Tien procent hoort bij huizen van half de prijs

De boete van 10 procent is geen wet. Het is een afspraak uit de modelkoopakte, het standaardcontract voor de koop van een huis. Daar staat hij al tientallen jaren in.
Volgens het hof past dat percentage bij een tijd waarin huizen ongeveer de helft kostten van nu. In de overspannen markt van de afgelopen jaren werd een huis na een ontbonden koop “juist relatief snel weer verkocht”, schrijft het hof. Dat gebeurde “niet zelden tegen een hogere verkoopprijs”. Het hof ziet daardoor een veranderende opvatting over hoe redelijk de standaardboete nog is.
Een nieuw percentage noemt het hof niet. Slaat de markt om, dan kan 10 procent volgens het hof “weer passend” zijn. Mee woog ook dat de zussen particulieren waren die niet over de boete hadden onderhandeld.

Bij een gemiddeld huis gaat het om ruim €50.000

Een bestaande koopwoning kostte in augustus 2026 gemiddeld €503.523, meldt het CBS. Tien procent daarvan is €50.352. Dat bedrag kan een verkoper opeisen als je niet op tijd betaalt en hij de koop ontbindt.
Verlagen doet de rechter alleen als je daar zelf om vraagt en als “de billijkheid dit klaarblijkelijk eist”, zoals artikel 6:94 van het Burgerlijk Wetboek zegt. Onder de schade die de verkoper volgens de wet vergoed moet krijgen, gaat de rechter niet.
“Het standaardpercentage van 10% van de koopsom past in een tijd waarin de koopprijzen van woningen grofweg de helft waren van de prijzen van nu.”
In deze koopakte moest de verkoper de zussen eerst in gebreke stellen en hun acht dagen geven om alsnog te betalen. Krijg je zo’n brief, bel dan meteen je notaris.

Loop dit na voordat je tekent

  • ☐ Er staat een financieringsvoorbehoud in de koopakte, met het hypotheekbedrag en een uiterste datum. Krijg je je hypotheek niet rond, dan gaat de koop zonder boete niet door.
  • ☐ Geld van je ouders of uit een ander huis staat op de leverdatum echt klaar. Helpen je ouders met de familiehypotheek met terugschenking, regel dat ruim voor de levering.
  • ☐ Moet je je eigen huis nog verkopen, reken dan uit wat eerst kopen en dan verkopen kost voordat je een leverdatum afspreekt.
  • ☐ Je hebt met de notaris besproken wat er gebeurt als je niet op tijd kunt betalen. Vraag ook of een lagere boete bespreekbaar is.
  • ☐ Je hebt drie dagen bedenktijd, vanaf het moment dat je de getekende koopakte krijgt. Daarna kom je alleen nog onder de koop uit via de voorbehouden.
  • ☐ Gaat het toch mis, dan bewaar je de verkoopprijs bij een doorverkoop en de schade die de verkoper opgeeft.
Meer weten?
loading

Loading