Twee zussen van 21 en 25 kochten in 2023 een huis van €380.000 en
konden op de leverdatum niet betalen. De verkoper hield €38.000
boete
in, precies 10 procent van de koopsom. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden
vindt dat te veel: de zussen krijgen €28.000 terug.
Het hof verlaagde de boete op 29 september naar €10.000, schrijft De
Dagelijkse Standaard. De verkoper betaalt het verschil terug, met
wettelijke rente.
Een deel van hun geld zou komen van hun ouders, uit de overwaarde van
het ouderlijk huis. Dat geld stond bij een notaris en kwam pas vrij na
een rangregeling, een aparte procedure om de opbrengst te verdelen. Op
16 juni 2023, de leverdatum, was het er niet.
De verkoper
hield aan de doorverkoop geld over
De verkoper ontbond de koop en de notaris betaalde hem €38.000 uit de
bankgarantie van de zussen. Daarna verkocht hij het huis voor €398.555
aan iemand anders, €18.555 meer dan de zussen zouden betalen.
Zijn schade door de mislukte koop kwam op €11.455,65 en bij de
rechtbank maakte hij €3.931 aan proceskosten. Per saldo hield hij aan de
doorverkoop €3.168,35 over, rekende het hof voor.
Helemaal schrappen wilde het hof de boete niet, want die moet kopers
prikkelen om de koop na te komen. Ook had de verkoper zelf al een ander
huis gekocht en liep daar het risico op een boete van €47.300.
De zussen gingen ook niet vrijuit. Een notaris had hun in februari
2023 per e-mail uitgelegd wat er nodig was om de overwaarde vrij te
krijgen, maar ze vroegen de rangregeling niet op tijd aan. Hun
onervarenheid kwam volgens het hof voor eigen risico.
Wel woog mee dat ze de boete voorlopig met €350 per maand afbetalen.
Dat €38.000 voor hen “peanuts” zou zijn, zoals de verkoper op de zitting
zei, ging het hof niet mee. Zo kwam het hof uit op €10.000, ruim 2,6
procent van de koopsom.
In cijfers
- Koopsom: €380.000
- Boete uit de koopakte: €38.000, 10 procent van de koopsom
- Prijs bij doorverkoop: €398.555
- Wat de verkoper overhield na schade en proceskosten: €3.168,35
- Boete na de uitspraak: €10.000
Tien procent
hoort bij huizen van half de prijs
De boete van 10 procent is geen wet. Het is een afspraak uit de
modelkoopakte, het standaardcontract voor de koop van een huis. Daar
staat hij al tientallen jaren in.
Volgens het hof past dat percentage bij een tijd waarin huizen
ongeveer de helft kostten van nu. In de overspannen markt van de
afgelopen jaren werd een huis na een ontbonden koop “juist relatief snel
weer verkocht”, schrijft het hof. Dat gebeurde “niet zelden tegen een
hogere verkoopprijs”. Het hof ziet daardoor een veranderende opvatting
over hoe redelijk de standaardboete nog is.
Een nieuw percentage noemt het hof niet. Slaat de markt om, dan kan
10 procent volgens het hof “weer passend” zijn. Mee woog ook dat de
zussen particulieren waren die niet over de boete hadden
onderhandeld.
Bij een
gemiddeld huis gaat het om ruim €50.000
Een bestaande koopwoning kostte in augustus 2026 gemiddeld €503.523,
meldt het CBS. Tien procent daarvan is €50.352. Dat bedrag kan een
verkoper opeisen als je niet op tijd betaalt en hij de koop
ontbindt.
Verlagen doet de rechter alleen als je daar zelf om vraagt en als “de
billijkheid dit klaarblijkelijk eist”, zoals artikel 6:94 van het
Burgerlijk Wetboek zegt. Onder de schade die de verkoper volgens de wet
vergoed moet krijgen, gaat de rechter niet.
“Het standaardpercentage van 10% van de koopsom past in een tijd waarin de koopprijzen van woningen grofweg de helft waren van de prijzen van nu.”
In deze koopakte moest de verkoper de zussen eerst in gebreke stellen
en hun acht dagen geven om alsnog te betalen. Krijg je zo’n brief, bel
dan meteen je notaris.
Loop dit na voordat je
tekent
- ☐ Er staat een financieringsvoorbehoud
in de koopakte, met het hypotheekbedrag en een uiterste datum. Krijg je
je hypotheek niet rond, dan gaat de koop zonder boete niet
door.
- ☐ Geld van je ouders of uit een ander
huis staat op de leverdatum echt klaar. Helpen je ouders met de
familiehypotheek met terugschenking, regel dat ruim voor de
levering.
- ☐ Moet je je eigen huis nog verkopen,
reken dan uit wat
eerst kopen en dan verkopen kost voordat je een leverdatum
afspreekt.
- ☐ Je hebt met de notaris besproken wat
er gebeurt als je niet op tijd kunt betalen. Vraag ook of een lagere
boete bespreekbaar is.
- ☐ Je hebt drie dagen bedenktijd, vanaf
het moment dat je de getekende koopakte krijgt. Daarna kom je alleen nog
onder de koop uit via de voorbehouden.
- ☐ Gaat het toch mis, dan bewaar je de
verkoopprijs bij een doorverkoop en de schade die de verkoper
opgeeft.
Meer weten?