Waarom sommige mensen alles kunnen eten en slank blijven

Sommige mensen kunnen eten wat ze willen zonder aan te komen, anderen komen al bij van een stukje taart. Dat voelt oneerlijk, maar het is geen kwestie van wilskracht: je stofwisseling speelt de hoofdrol.

Onderzoekers onderscheiden grofweg twee metabolische typen: een “zuinig” en een “verspillend” metabolisme. Bij een zuinig type reageert het lichaam op elke schommeling in voeding door energie op te slaan; afvallen gaat moeizaam en gewicht komt na een dieet snel terug. Mensen met een verspillend metabolisme zetten extra calorieën sneller om in warmte en beweging, en blijven daardoor makkelijker slank – zelfs als ze veel eten.

Belangrijk in dat verhaal is bruin vet, het “verwarmingssysteem” van het lichaam. In tegenstelling tot wit vet, dat energie opslaat rond buik en heupen, verbrandt bruin vet calorieën om warmte te produceren en blijkt het bij sommige mensen veel actiever te zijn dan bij anderen. Studies laten zien dat meer en actiever bruin vet samenhangt met een hoger energieverbruik én met veranderingen in hormonen die honger en verzadiging sturen, zoals leptine en ghreline.

Daarmee wordt de klassieke ervaring aan de keukentafel begrijpelijker. De ene persoon heeft door actief bruin vet en gunstige hormooninstellingen van nature een hogere rustverbranding, voelt zich eerder verzadigd en “verbrandt” een snack als warmte. De ander heeft minder bruin vet, een zuinig metabolisme en hormonen die sneller honger aanjagen en minder snel “stop” zeggen, waardoor dezelfde portie zich vertaalt in blijvend vet

Toch is niemand volledig overgeleverd aan zijn metabolische lot. Koude prikkels, beweging en bepaalde voedingsstoffen – onder meer uit chilipeper en mogelijk groene thee – kunnen bruin vet activeren en de “interne kachel” een zetje geven. Maar wie wil afvallen, ontkomt niet aan het klassieke advies: structureel minder calorieën, meer bewegen en geduld – zelfs als de buurman ogenschijnlijk ongestraft zijn derde bord pasta opschept​