Masturberen: onschuldig solo-seks of grensoverschrijding? Zo vind je samen de juiste afspraken

Is masturberen vreemdgaan? Voor de meeste mensen is het antwoord: nee. Masturbatie is solo-seks. Er is geen ander persoon fysiek bij betrokken, er wordt geen relatie buiten de relatie aangegaan en het betekent niet automatisch dat iemand minder van zijn partner houdt.

Toch kan het onderwerp in relaties verrassend gevoelig liggen. De ene partner ziet masturbatie als iets normaals en privés. De ander kan zich afgewezen voelen, onzeker worden of denken: waarom heeft mijn partner dit nodig als hij of zij mij heeft?

Die botsing maakt de vraag ingewikkelder dan ze op het eerste gezicht lijkt. Het gaat vaak niet alleen om masturberen zelf, maar om vertrouwen, geheimhouding, verlangen en de vraag wat je samen onder trouw verstaat.

Masturbatie is voor veel volwassenen een normale vorm van seksualiteit. De International Society for Sexual Medicine stelt dat er geen “normale” frequentie bestaat: sommige mensen masturberen vaak, anderen zelden of nooit (ISSM).

Ook binnen een relatie kan solo-seks een eigen functie hebben. Iemand kan masturberen om te ontspannen, seksuele spanning kwijt te raken, beter te slapen, fantasieën te beleven of het eigen lichaam beter te leren kennen. Dat hoeft niets te zeggen over de kwaliteit van de relatie.

Het misverstand is dat seks met jezelf altijd een vervanging zou zijn van seks met je partner. Dat klopt niet per se. Sommige mensen hebben een fijne relatie én een bevredigend seksleven, maar masturberen daarnaast nog steeds. Het één sluit het ander niet uit.

Masturbatie kan pijnlijk voelen als een partner het geheimhoudt of erover liegt. Niet omdat iedereen verplicht is om elk privé-moment te delen, maar omdat geheimzinnigheid snel wantrouwen oproept. Als iemand zegt nooit te masturberen en het blijkt toch te gebeuren, gaat het gesprek ineens niet meer over solo-seks, maar over eerlijkheid.

Ook porno kan de kwestie gevoeliger maken. Voor sommige stellen is porno geen probleem. Voor anderen voelt het kijken naar expliciete beelden van anderen als een grensoverschrijding. Zeker als het leidt tot vergelijking, onzekerheid of minder intimiteit samen, kan het gaan schuren.

Daarom is de vraag “is masturberen vreemdgaan?” eigenlijk te algemeen. Voor de één is het duidelijk geen vreemdgaan. Voor de ander kan een bepaalde vorm van masturbatie, bijvoorbeeld met interactieve porno, betaalde sekschats of contact met een specifiek persoon, wél voelen als ontrouw.

Masturbatie wordt vooral een probleem als het de intimiteit met de partner vervangt. Als iemand structureel geen zin meer heeft in seks samen, maar wel vaak masturbeert, kan de ander zich afgewezen voelen. Dan is het niet vreemd dat er vragen ontstaan.

Volgens de ISSM wordt masturbatie zorgelijk als het dwangmatig wordt of het dagelijks leven, werk, sociale contacten of relaties verstoort (ISSM).

Het kan ook een signaal zijn dat er iets anders speelt. Denk aan stress, schaamte, seksuele onzekerheid, verschil in libido, lichamelijke klachten, ruzies of emotionele afstand. Masturbatie is dan niet altijd de oorzaak van het probleem, maar soms een manier om met het probleem om te gaan.

Er bestaat geen universele wet die bepaalt wat vreemdgaan is. Sommige stellen vinden flirten al te ver gaan. Andere stellen hebben ruime afspraken over fantasieën, porno of solo-seks. Wat telt, is of beide partners weten waar ze aan toe zijn.

Een gezonde afspraak is niet hetzelfde als controle. Je partner verbieden om ooit te masturberen zal voor veel mensen onrealistisch en verstikkend voelen. Tegelijk mag je wel aangeven wat jou kwetst of onzeker maakt.

De beste vraag is daarom niet: “Mag dit officieel?” maar: “Wat voelt voor ons allebei eerlijk en respectvol?”

Begin niet met een beschuldiging. Zeg liever: “Ik merk dat ik me onzeker voel als ik eraan denk” dan: “Jij gaat vreemd.” Daarmee maak je ruimte voor een gesprek in plaats van een gevecht.

Vraag ook wat masturbatie voor je partner betekent. Is het ontspanning? Gewoonte? Fantasie? Een uitlaatklep omdat jullie weinig seks hebben? Of iets waar schaamte omheen zit? Het antwoord kan veel minder bedreigend zijn dan je dacht.

Andersom geldt: wie masturbeert, doet er goed aan om niet lacherig of defensief te reageren. Als je partner zich gekwetst voelt, is dat gevoel echt, ook als jij vindt dat je niets verkeerd doet.

Masturberen is meestal geen vreemdgaan. Het is voor veel mensen een normale privévorm van seksualiteit, ook binnen een vaste relatie. Maar het kan wél een probleem worden als er geheimhouding, dwangmatigheid, porno-afspraken of een gebrek aan intimiteit bij komen kijken.