Je wilt je kind deze zomer een onvergetelijke
vakantie geven, maar het is nooit goed genoeg. Ergens knaagt het gevoel dat het nóg leuker, nóg voller, nóg beter zou moeten. Volgens experts is dat schuldgevoel onnodig, het werkt zelfs averechts.
Voor veel ouders voelt de combinatie van werk en gezin als een pittige puzzel. Wat opvalt: uit verschillende internationale onderzoeken blijkt dat moderne ouders ongeveer twee keer zoveel tijd met hun kinderen doorbrengen als in de jaren zestig. We zijn bewuster en intensiever betrokken bij het leven van onze kinderen dan ooit. Toch blijft het gevoel bestaan dat het nóg beter, leuker of intensiever moet.
Vergelijken zorgt voor druk
Elsbeth Teeling, oprichter van de Club van Relaxte Moeders en auteur van het boek Die andere moeders doen ook maar wat, kijkt daar niet vreemd van op. "We leven in een prestatiemaatschappij én in een wereld waarin alles zichtbaar is," zegt ze tegen AD.
"Vroeger stuurde je een ansichtkaart vanaf de camping. Tegenwoordig zie je door social media continu de hoogtepunten van andermans vakantie voorbijkomen. Daardoor lijkt het alsof bijzondere uitjes de norm zijn, terwijl de meeste mensen ook gewone en saaie dagen tijdens hun vakantie hebben."
Die vergelijking zorgt volgens Teeling voor veel druk bij ouders, zeker als ze tijdens de vakantie ook nog moeten werken of opvang moeten regelen. "Schuldgevoel ontstaat als de werkelijkheid niet overeenkomt met het ideaalbeeld dat je hebt," legt ze uit. "Als je denkt dat een goede
ouder zes weken lang zelf voor zijn kinderen hoort te zorgen, dan voelt werken al snel als falen. Terwijl dat voor de meeste gezinnen helemaal niet realistisch is."
Intensief ouderschap
Ook orthopedagoog Loes Waanders ziet dat schuldgevoel dagelijks terug in haar praktijk. "Veel ouders zeggen tegen mij: 'Ik zie mijn kinderen vier dagen per week weinig vanwege mijn werk, dus die andere dagen moet het wel echt leuk zijn.' Maar een kind van vier vindt samen pannenkoeken bakken vaak net zo leuk als een dure voorstelling of een dag pretpark."
Volgens Waanders is die druk om er voortdurend iets bijzonders van te maken onderdeel van wat zij 'intensief
ouderschap' noemt. "Het idee leeft dat hoe meer tijd en aandacht je in je kind stopt, hoe beter het zich ontwikkelt. Maar daar is helemaal geen bewijs voor. Het welzijn van een kind hangt van veel meer af dan hoeveel activiteiten je met elkaar onderneemt."
Teeling verwoordt het kernachtig: "Je bent hun vader of moeder. Niet hun eventmanager."
Verveling is belangrijk
Kinderen hebben volgens Waanders juist momenten nodig waarop helemaal niets gebeurt. "Na een druk schooljaar zitten veel kinderen vol indrukken. Vakantie is hét moment waarop hun hersenen ervaringen en emoties kunnen verwerken. Verveling is daarvoor ontzettend belangrijk."
Beide deskundigen benadrukken bovendien dat ouders vaak vergeten dat hun eigen ontspanning minstens zo belangrijk is als die van hun kinderen. "We onderschatten hoeveel onze eigen rust doorwerkt in het gezin," zegt Waanders. "Kinderen stemmen zich voortdurend af op hun ouders. Een ontspannen ouder die echt aanwezig is, is uiteindelijk veel waardevoller dan een ouder die een animatieprogramma probeert neer te zetten."
"Als je verveling steeds oplost met een scherm..."
Dat ouders een verveeld kind zo snel mogelijk proberen bezig te houden, begrijpt Waanders wel. Toch is dat volgens haar niet altijd verstandig. "Als je verveling steeds oplost met een scherm of een nieuw uitje, leren kinderen niet dat ze ook zelf iets kunnen verzinnen. Juist tijdens die lege momenten ontstaan creativiteit, zelfstandigheid en zelfvertrouwen."
Teeling ziet hetzelfde. "Vakantie haalt alle verplichtingen weg. Juist dan kunnen kinderen ontdekken wat hun eigen interesses zijn. Soms is 'ik verveel me' ook helemaal geen verzoek om een activiteit, maar een vraag om contact. Even samen een ijsje halen of een spelletje doen is dan vaak genoeg. Kijk waar jij en jouw kinderen van opladen. En dat is voor ieder gezin weer anders."
Wat blijft er nou echt hangen?
Waanders vraagt ouders in haar praktijk regelmatig wat zij zich nog herinneren van hun eigen vakanties. Opvallend genoeg zijn het juist die kleine momenten die later blijven hangen. "Bijna niemand begint over die ene spectaculaire attractie. Mensen herinneren zich vooral dat ze na het eten nog buiten mochten spelen, samen ijsjes maakten of in de tuin kampeerden."
Volgens haar zit vakantiegeluk dan ook vaak in eenvoudige dingen. "Maak het niet te groot, heb vooral plezier. Stel jezelf de vraag: wat heb ik en mijn kind(eren) nodig? Waarschijnlijk ontdek je dan dat minder doen vaak veel meer oplevert."