Hulde aan de Süddeutsche Zeitung

‘Vandaag Den Haag en Almere, morgen het hele land! Wat betreft overwinningsroes klinkt de rechtse populist Geert Wilders wel een beetje als Adolf Hitler, toen die kenbaar maakte, dat alles volgens plan verliep.’
Dat schreef de Süddeutsche Zeitung naar aanleiding van de verkiezingswinst van Wilders in twee Nederlandse gemeenten, afgelopen donderdag. Zeker in een land waar het verleden nog zo zwaar op het huidige politieke klimaat drukt, is het moedig van een krant om in een hoofdcommentaar een vergelijking met de opkomst van Hitler te maken. Nederlandse media durven het niet aan. Laat staan politici. Agnes Kant werd onlangs nog keihard afgestraft door enkel een verwijzing naar ‘de jaren dertig’, toen ze Wilders wilde aanpakken.
De vraag is of dat geheel terrecht is. Onze perceptie van ‘Hitler’, staat synoniem met ‘Auschwitz’ en ‘holocaust’. Hierdoor is de Tweede Wereldoorlog meer dan goed voor ons is een moreel ijkpunt geworden. Elke vergelijking is ongeoorloofd, omdat in de jaren 1939-1945 nu eenmaal het ultieme kwaad is geschied.
Toch is de vergelijking die de Süddeutsche Zeitung hier maakt terecht. Inderdaad, Wilders heeft werkelijk last van een overwinningsroes. De PVV loopt weg uit parlementsvergaderingen, de NSDAP deed dat ook. Wilders lijkt te profiteren van de economische crisis, Hitler deed dat ook. Wilders haalt zijn stemmen bij xenofobe, ontevreden kiezers, Hitler deed dat ook. 
Nou, en? Misschien zijn er zo nog wel wat vergelijkingen te noemen, maar daarmee houdt het ook op. Niemand, ook de Süddeutsche Zeitung niet, die een dergelijke vergelijking maakt wil suggereren dat een verkiezingszege van Wilders leidt tot vernietigingskampen of wat voor andere ellende dan ook. De geschiedenis herhaalt zich niet, elke omstandigheid is uniek. De politieke omstandigheden in Weimar-Duitsland zijn onvergelijkbaar met het Nederland van vandaag de dag. Historische parallelen zijn enkel bruikbaar om actuele ontwikkelingen in perspectief te zien.
Terug naar het artikel in de Süddeutsche. Naast zijn haat tegen de islam, heeft Wilders ons land niets te bieden, schrijft de redactie. Net als andere populisten, heeft Wilders geen belang bij oplossingen. Hij misbruikt zijn kiezers vanwege hun angsten. Angst voor de ander, de toekomst, het oncontroleerbare. De opkomst van Wilders toont aan hoe erg de traditionele politiek in Nederland omver ligt.
Uiteindelijk zijn de Duitsers vooral bang dat het rechtspopulisme en anti-islamdenken, dat overal in Europa de kop op steekt, overslaat naar hun eigen Bondsrepubliek. Bekijk de tweede link voor een aardige samenvatting van wat de Duitse media zoal schreven over Wilders. De paniek grijpt de Duitsers naar de strot, zowel op links als op rechts. 

Bron(nen):   Süddeutsche Zeitung  Der Spiegel