Hoogsensitiviteit bestaat waarschijnlijk niet, blijkt uit nieuw onderzoek

psychologie
maandag, 20 juli 2026 om 18:44
163516942_m
Merk je sneller details op dan anderen, raak je overprikkeld op drukke plekken en reageer je heftig op emotionele of zintuiglijke prikkels? Dan denk je misschien dat jouw zintuigen letterlijk beter werken dan die van de gemiddelde mens. Maar nieuw onderzoek stelt dat dat niet klopt.
Sensory Processing Sensitivity (SPS), zoals hoogsensitiviteit officieel heet, is de afgelopen twintig jaar een steeds populairder begrip geworden. Mensen met een hoge SPS-score melden vaak dat ze subtiele details opmerken, sneller overprikkeld raken en sterker reageren op emoties en zintuiglijke indrukken. Logisch dat veel mensen daaruit concludeerden: die zintuigen van hoogsensitieve mensen moeten dus objectief gevoeliger zijn. Maar die aanname was eigenlijk nooit goed getest in een lab.

150 vrouwen en een berg testen

Onderzoekers van de Universiteit van Bern lieten 150 vrouwen daarom uitgebreide vragenlijsten invullen over hoogsensitiviteit, extraversie en neuroticisme. Vervolgens ondergingen ze een reeks laboratoriumtesten waarbij precies gemeten werd wanneer ze een prikkel op het gebied van gehoor, zicht, temperatuur, geur en balans überhaupt konden waarnemen en wanneer die prikkel pijnlijk of onaangenaam werd.
En wat bleek? Mensen met hoge SPS-scores detecteerden zwakke prikkels niet consequenter dan mensen met lage scores. Ook hun pijngrens lag niet objectief lager. Kortom: hun zintuigen functioneerden, puur meetkundig gezien, niet anders.
Wat wél opvallend sterk naar voren kwam: hoogsensitieve mensen schatten zichzelf als veel gevoeliger in, vooral als het om pijn ging. Het verschil zit hem dus niet in wat de zintuigen waarnemen, maar in hoe iemand die informatie ervaart en interpreteert.
En dan komt neuroticisme om de hoek kijken Toen de onderzoekers rekening hielden met neuroticisme (de neiging tot piekeren, angst en emotionele instabiliteit) en extraversie, werd het verband tussen SPS en die zelfgerapporteerde gevoeligheid een stuk zwakker. Met andere woorden: een deel van wat we 'hoogsensitiviteit' noemen, lijkt eigenlijk dichter bij algemene emotionele gevoeligheid te liggen dan bij een uniek soort supersterke zintuigen.

Kanttekeningen

Er deden alleen vrouwen mee en vooral jonge. Of de resultaten ook gelden voor mannen of oudere mensen, is dus nog onduidelijk. Ook ging het om simpele lab-testjes, niet om de complexe prikkelchaos van het dagelijks leven.
Maar toch: het lijkt erop dat hoogsensitieve mensen objectief gezien niet echt verschillen van anderen, dat denken ze vooral zelf.
Bron: PsyPost
loading

Loading