Mannen die vrouwen vernederen en controleren, doen dat volgens
psychiater Josef Aldenhoff niet uit kracht, maar uit angst, onmacht en een gekwetst zelfbeeld. In het digitale tijdperk krijgt die oude dynamiek een nieuw, hardnekkig gezicht: deepfake-porno en online haat
Waarom mannen vernederen
Volgens Aldenhoff speelt een diep ervaren controleverlies een centrale rol: hij wil de ander bezitten, maar ontdekt dat verlangen nooit totale beheersing oplevert. Vooral seksuele potentie wordt opgeblazen tot bewijs van mannelijkheid, waardoor elk falen het hele zelfbeeld onderuithaalt.
“Geweld tegen vrouwen is geen bewijs van kracht, maar het symptoom van een man die zijn eigen kwetsbaarheid niet verdraagt.”
In zo’n fragiel systeem wordt agressie een snelle uitweg: door de vrouw te vernederen, maakt de dader zichzelf tijdelijk groter. Tegelijk wijst Aldenhoff erop dat dit gedrag is aangeleerd en níet “typisch mannelijk”: veel mannen kiezen er juist voor hun agressie niet te leven.
De kwetsbare mannelijkheid achter het geweld
Aldenhoff beschrijft hoe jongens nog altijd leren hun gevoelens af te splijten: empathie wordt afgeleerd, woede blijft over als “geaccepteerde” mannelijke emotie. Mannen die hun eigen kwetsbaarheid niet verdragen, ervaren het verlangen naar een vrouw als afhankelijkheid en bedreiging. Wie zijn emoties niet kent, grijpt sneller naar controle: vernederen, kleineren, digitaal bespioneren of seksuele deepfakes maken. “Machtausübung und jede Form von Gewalt sind eine zwischenmenschliche Bankrotterklärung,” zegt Aldenhoff – geweld als failliet van echte nabijheid
Digitale vernedering: deepfakes als nieuw wapen
Deepfake-porno is daarvan de ultieme, moderne variant: met AI gemanipuleerde beelden die een vrouw tot seksueel object reduceren, vaak zonder dat zij het weet. Internationaal onderzoek laat zien dat veruit het grootste deel van alle deepfakes pornografisch is en bijna uitsluitend vrouwen treft. Digitale vrouwenhaat staat niet los van offline geweld: in Nederland worden jaarlijks tientallen vrouwen gedood door (ex-)partners, meestal mannen. Wie online de schaamte bij vrouwen legt, normaliseert een cultuur waarin fysieke vernedering en
femicide het uiterste eindpunt zijn.
Wat zou er wél moeten gebeuren?
Aldenhoff pleit niet voor vergoelijking, maar voor begrip als voorwaarde voor verandering: wie zijn eigen agressie herkent, hoeft haar niet uit te leven.
Mannen zouden leren hun gevoelens serieus te nemen, hulp te zoeken en verantwoordelijkheid te nemen voor de schade die ze aanrichten. Tegelijk groeit in Europa de druk om digitale geweldsvormen – van deepfakes tot cyberstalking – expliciet strafbaar te stellen en techplatforms aansprakelijk te maken. Zonder stevige wetten én een heropvoeding van mannelijkheid blijft de digitale vernedering van vrouwen slechts de nieuwste uitdrukking van een oud probleem.europarl.
“Deepfake-porno is geen jongensgrap, maar een nieuwe, industriële vorm van vernedering die vooral vrouwen treft en hun leven blijvend kan tekenen.”