Een Duits kind erft €400.000 belastingvrij van elke ouder, een Nederlands kind €26.230: dit scheelt het bij een gemiddeld huis

donderdag, 22 oktober 2026 om 14:39

Erf je samen met je broer of zus het ouderlijk huis, dan krijg je in Nederland al snel een flinke aanslag van de Belastingdienst. Was je ouder in Duitsland overleden, dan had je voor hetzelfde huis vaak niets betaald. Het verschil zit in de vrijstelling. Een Nederlands kind erft €26.230 belastingvrij, een Duits kind €400.000, en dat van elke ouder.

Dat verschil telt nu extra zwaar. Uiterlijk maandag 2 november stuurt staatssecretaris Eelco Eerenberg van Financiën de novelle voor box 3 met een nieuw dekkingspakket naar de Tweede Kamer, meldt De Dagelijkse Standaard. De Kamer wil een hoger heffingsvrij rendement in box 3 deels betalen door schenken op papier aan te pakken. Wat dat betekent voor je notariële akte, lees je in ons stuk Op papier geschonken aan je kinderen om erfbelasting te besparen? Op 2 november hoor je of het kabinet dat voordeel inperkt. Hier gaat het om iets anders: hoe karig is de Nederlandse vrijstelling vergeleken met die van de buren?

In Duitsland begint de belasting pas boven €400.000

Volgens Finanztip heeft in Duitsland elk kind dat erft een vrijstelling van €400.000. Die geldt per ouder. Van vader en moeder samen kan een kind dus tot €800.000 belastingvrij krijgen, rekent Eritaj voor.

Pas boven dat bedrag betaal je belasting. Voor kinderen is dat volgens Finanztip 7 procent als het belaste bedrag niet hoger is dan €75.000, 11 procent tot €300.000 en 15 procent tot €600.000. Duitsland werkt daarbij niet met schijven zoals Nederland. Ga je over een grens heen, dan geldt het hogere tarief volgens Testamentschreiber over het hele belaste bedrag. Een aparte regeling zorgt ervoor dat je net boven zo'n grens niet ineens veel meer betaalt.

In Nederland is dat €26.230

Een Nederlands kind erft in 2026 €26.230 belastingvrij, schrijft Belastinghelden. Dat geldt ook voor stief- en pleegkinderen. Over het deel daarboven betaal je 10 procent tot een belast bedrag van €158.669, en 20 procent over wat daarboven uitkomt.

Wat een Duits kind van één ouder belastingvrij erft, is ruim vijftien keer zoveel als in Nederland.

Een gemiddeld huis kost hier ruim €45.500 erfbelasting, in Duitsland niets

Volgens het CBS was een woning in 2026 gemiddeld €439.000 waard (WOZ-waarde). Stel dat de laatste ouder overlijdt, er geen hypotheek meer op het huis zit en twee kinderen elk de helft erven. Met de officiële tarieven komen we dan op deze bedragen:

Erfdeel per kind: €219.500.
Nederland: na aftrek van de vrijstelling van €26.230 is €193.270 belast. Over de eerste €158.669 betaal je 10 procent (€15.867), over de overige €34.601 betaal je 20 procent (€6.920). Dat is ongeveer €22.787 per kind en ruim €45.500 voor de twee kinderen samen.
Duitsland: €219.500 blijft ruim onder de vrijstelling van €400.000. Erfbelasting: €0.

Ben je enig kind en erf je het hele huis, dan wordt het verschil nog groter. In Nederland is dan €412.770 belast en betaal je ongeveer €66.700 erfbelasting. In Duitsland blijft na de vrijstelling €39.000 over. Daarover betaal je 7 procent, dus €2.730.

Het voorbeeld is eenvoudig gehouden. Er is maar één overlijden, er zijn geen andere bezittingen of schulden en er is geen partner die eerst erft. Ook in Duitsland kan een testament de rekening hoger maken. Laat de eerste ouder alles na aan de partner (een zogeheten Berliner Testament), dan gebruiken de kinderen de vrijstelling van die ouder niet, waarschuwt Invest4Kids.

Elke tien jaar opnieuw €400.000 schenken

Het grootste verschil zit misschien niet in de erfenis, maar in het schenken tijdens je leven. In Duitsland geldt voor een schenking dezelfde vrijstelling van €400.000 per ouder. Volgens Finanztip mag je die elke tien jaar opnieuw gebruiken. Een ouder die dat drie keer doet, geeft een kind zo volgens Stiftung.de in dertig jaar €1,2 miljoen belastingvrij.

Gaat een kind zelf in het ouderlijk huis wonen, dan kan er in Duitsland bovenop de gewone vrijstelling nog een aparte vrijstelling gelden, schrijft Kanzlei Herfurtner. Het kind moet er dan meteen gaan wonen en er tien jaar blijven, en die vrijstelling geldt voor maximaal 200 vierkante meter woonoppervlak.

In Nederland mag je een kind in 2026 per jaar €6.908 belastingvrij schenken. Is je kind tussen de 18 en 40 jaar, dan mag het ook eenmalig €33.129 zijn, volgens De Dagelijkse Standaard. Omdat die ruimte zo klein is, kiezen veel ouders met een eigen huis voor de schenking op papier, en juist die ligt nu op tafel om box 3 te betalen.

Ook in Duitsland ligt de erfbelasting onder vuur

De Duitse regels liggen zelf ook bij de rechter. Het Bundesverfassungsgericht behandelde op 12 en 13 oktober twee zaken over de erfbelasting, meldt KPMG. De eerste zaak is aangespannen door de deelstaat Beieren. Volgens Deloitte gaat die onder meer over de vraag of de huidige vrijstellingen en tarieven in strijd zijn met de grondwet. De tweede zaak draait om de belastingvoordelen voor wie een bedrijf erft.

Een uitspraak volgt volgens KFK Partner pas in 2027. Tot die tijd blijven de Duitse regels zoals ze zijn.

Wat je nu kunt doen

Reken je eigen situatie door met de vrijstelling van €26.230 per kind en de tarieven van 10 en 20 procent.
Gebruik de jaarlijkse schenkvrijstelling van €6.908 per kind, of de eenmalige hogere vrijstelling als je kind tussen 18 en 40 jaar is.
Wil je een schenking op papier laten vastleggen, wacht dan eerst af wat het kabinet uiterlijk 2 november voorstelt. Volgens De Dagelijkse Standaard gaat het nu nog om mogelijke maatregelen en niet om een vastgesteld wetsvoorstel.
Houd ook 12 november in de gaten. Dan stemt de Tweede Kamer over het Belastingplan.
Meer manieren om de erfbelasting te beperken vind je in ons stuk Meer naar je kinderen, minder naar de fiscus: zo beperk je de erfbelasting.