Meer naar je kinderen, minder naar de fiscus: zo beperk je de erfbelasting

Je betaalt erfbelasting niet zelf, maar je kunt er wel veel aan doen. Wie niets regelt, laat de verdeling over aan de wet en aan de belastingtarieven. Wie op tijd plant, laat de fiscus soms met lege handen staan.

Elke erfgenaam heeft een eigen vrijstelling. In 2026 erft een partner €828.035 belastingvrij. Voor een kind, stiefkind, pleegkind of kleinkind is dat €26.230. Een broer, zus of goede vriend krijgt maar €2.769 vrij.

Over het deel daarboven betalen partner en kinderen 10 procent tot €158.669 en 20 procent over de rest. Kleinkinderen betalen 18 en 36 procent, alle anderen 30 en 40 procent.

Erft een kind €250.000 van een ouder, dan gaat daar bijna €28.900 aan erfbelasting af.

Wat je al hebt weggegeven, valt niet meer onder de erfenis. Ouders mogen hun kind in 2026 elk jaar €6.908 belastingvrij schenken. Is het kind tussen de 18 en 40 jaar, dan mag het eenmalig ook €33.129 zijn. Dat bedrag komt dan wel in plaats van de jaarlijkse vrijstelling.

Een schenking vlak voor je overlijden helpt weinig. Overlijd je binnen 180 dagen na de schenking, dan telt die alsnog als erfenis.

Heb je je geld niet vrij beschikbaar, bijvoorbeeld omdat het in je huis zit? Dan kun je ook op papier schenken. Je erkent bij de notaris een schuld aan je kind en betaalt daar elk jaar 6 procent rente over. Bij je overlijden gaat die schuld van de erfenis af, zodat er minder erfbelasting overblijft.

De voorwaarden zijn streng. Zonder notariële akte vervalt de schenking. Wordt de rente niet echt betaald, dan vervalt het belastingvoordeel. Daarnaast telt de vordering bij je kind mee in box 3. In Den Haag liggen plannen klaar om deze constructie minder aantrekkelijk te maken, maar daarover is nog niets besloten.

Met een legaat voor je kleinkinderen spreek je extra vrijstellingen aan: elk kleinkind heeft er een van €26.230. Kleinkinderen betalen boven die vrijstelling wel een hoger tarief dan kinderen. Laat dus eerst uitrekenen of het per saldo voordeel oplevert.

Getrouwde stellen kunnen een flexibel testament laten opstellen, bijvoorbeeld met een opvullegaat. De langstlevende partner kan dan na het eerste overlijden kiezen hoeveel van het erfdeel van de kinderen onder de ruime partnervrijstelling valt. Daarmee kan de erfbelasting bij het eerste overlijden flink lager uitvallen, of helemaal wegvallen.

Een goed doel met ANBI-status betaalt meestal geen erfbelasting. Let wel op als je kinderen hebt. Een onterfd kind kan tot vijf jaar na je overlijden alsnog zijn legitieme portie opeisen, het wettelijke minimumdeel.

Je kunt ook minder nalaten per erfgenaam dan de vrijstelling. Of, zoals notarissen het zelf ook zeggen: geef je geld gewoon uit aan reizen en lekker eten.