Heb je een buitenkraan aan de gevel en geraniums of een olijfboom op het terras? Dan heb je nog een paar dagen. Na een zachte oktober draait het weer om.
Weer.nl verwacht dat de dagtemperatuur in de eerste week van november richting 10 graden zakt en dat de kans op serieuze nachtvorst toeneemt. Volgens de weersite lijkt ook vorst op gewone waarnemingshoogte in een flink deel van het land haalbaar.
Het KNMI gaf op 27 oktober voor dinsdag 3 tot en met dinsdag 10 november 60 tot 90 procent kans op rustig, droog en vrij koud herfstweer met zonnige perioden.
Waarom het juist nu kouder wordt
Stevige hogedrukgebieden vanuit de Azoren schuiven op naar West-Europa, schrijft Weer.nl. Op dinsdag 27 oktober werd het nog bijna 19 graden, daarna gaat de temperatuur stap voor stap omlaag. Trekt het hogedrukgebied door naar Scandinavië, dan brengt een oostenwind droge lucht van het vasteland met veel opklaringen. Overdag voelt dat vrij koud aan, en op heldere, windstille nachten koelt het flink af.
Vroeg is het wel. In De Bilt vriest het volgens Weeronline gemiddeld rond 3 november voor het eerst, maar van 2020 tot en met 2025 kwam de eerste vorst daar pas tussen 16 en 29 november, meldt Weersvooruitzicht.nl.
1. Buitenkraan: dichtdraaien alleen is niet genoeg
Water zet uit als het bevriest. Daardoor kunnen de buitenkraan en de leiding erachter springen. Draai je alleen de buitenkraan dicht, dan blijft er water in de leiding staan. Je moet hem dus ook aftappen. Woningcorporatie WSZ raadt aan dat te doen vóór de eerste nachtvorst:
- Draai binnen de afsluitkraan tussen de buitenkraan en de hoofdkraan dicht. Die zit meestal in de kelder, de kruipruimte of onder de gootsteen.
- Zet de buitenkraan en het aftapkraantje open, zodat al het water uit de leiding loopt.
- Draai het aftapkraantje weer dicht en laat de buitenkraan openstaan.
Doe hetzelfde met kranen in een schuur of garage die niet vorstvrij is. Zitten je watermeter en hoofdkraan in een ruimte met een ventilatierooster? Zet daar dan schuin een dakpan of tegel voor, adviseert drinkwaterbedrijf Evides. Schuin, zodat gassen nog weg kunnen.
2. Kuipplanten: niet alles hoeft naar binnen
Geraniums, fuchsia's, bougainville en engelentrompet kunnen niet tegen echte nachtvorst. Zet ze vóór de eerste vorstnacht op een lichte, koele en vorstvrije plek, zoals een koele kamer, serre of garage met licht. Potplanten lopen het meeste risico, omdat hun wortels sneller bevriezen dan die van planten in de volle grond. Potten die buiten blijven, kun je inpakken met noppenfolie.
Olijf, vijg en laurier kunnen doorgaans tot ongeveer min 10 graden aan en blijven gewoon buiten staan. Breng je een olijf plotseling van een zonnig terras naar een donkere schuur, dan kan hij juist blad verliezen. Over citrus en oleander verschillen de adviezen. Duurzaam Nieuws noemt ongeveer min 5 graden als grens, terwijl Fijnvoorthuis aanraadt citrus al binnen te zetten als het 's nachts onder de 5 graden zakt.
3. Tuinslang en regenton leeg
Ook in een tuinslang kan water bevriezen en dan koppelingen en kranen beschadigen. Laat de slang helemaal leeglopen, rol hem op en berg hem droog op, adviseert hoveniersbedrijf Van Frankenhuyzen. Heb je een beregeningsinstallatie, tap dan ook de leidingen en sproeiers af.
Regentonnen zijn gevoelig voor vorstschade. Milieu Centraal raadt aan de ton voor de winter te legen en het kraantje in te pakken met een doek of er tijdelijk af te halen. Voor milde vorst noemt de organisatie een alternatief: laat een paar dichte plastic flessen met wat zand onderin in de ton drijven. Bevriest het water, dan drukt het ijs eerst de flessen in en niet de wand.
4. Autoruiten: ook boven nul kan het ijs zijn
Officieel vriest het pas als het onder nul is op anderhalve meter hoogte. Dicht bij de grond, en dus op je autoruit, kan het kouder zijn. Volgens Bestelmooiweer.nl kan er zelfs bij 1 tot 3 graden boven nul ijs op je ruit ontstaan, vooral in heldere, windstille nachten. Dat is precies het weer dat nu wordt verwacht.
Maak je ruiten schoon, raadt de ANWB aan: vocht hecht zich aan vuil, dus een vieze ruit bevriest sneller. Leg 's avonds een antivriesdeken of een stuk karton op een schone, droge voorruit. Gebruik geen warm water, want door het temperatuurverschil kunnen barstjes ontstaan. Krab ook niet aan de achterruit terwijl de achterruitverwarming aanstaat. En vervang de zomerse ruitenvloeistof door een wintervariant die tegen de kou kan.
5. Accu: laat hem nu meten
Een auto die niet wil starten is volgens de ANWB misschien wel hét winterprobleem. De accu loopt bij kou sneller leeg en heeft juist meer stroom nodig om te starten. Laat hem daarom op tijd controleren. Maak in de winter ook niet alleen korte ritjes, want dan kan de dynamo de accu niet genoeg bijladen.
Valt de vorst nog mee?
Dat kan. Blijft het hogedrukgebied bij Schotland hangen, dan neemt de kans op lage bewolking en vocht vanaf de Noordzee toe en is het verschil tussen dag en nacht kleiner, schrijft Weer.nl. Duurzaam Nieuws meldt dat het KNMI temperaturen rond het langjarig gemiddelde verwacht. Lichte vorst is dan een mogelijkheid in sommige regio's, maar geen voorspelling voor heel Nederland.
Een tuin in een open polder koelt bovendien anders af dan een stadstuin tussen muren. Houd dus de verwachting voor je eigen woonplaats in de gaten. Met de buitenkraan wacht je beter niet tot de eerste vorstnacht in het weerbericht staat.
Bronnen:
Weer.nl,
Doosjehout.nl,
Keuze.nl,
Duurzaam Nieuws,
Weersvooruitzicht.nl,
WSZ,
a.s.r.,
Evides,
Alleenpuur,
Duurzaam Nieuws (kuipplanten),
Fijnvoorthuis,
Famiflora,
Noorderland,
Tuinseizoen,
Hoveniers van Frankenhuyzen,
Milieu Centraal,
Bestelmooiweer.nl,
ANWB (autoruit),
ANWB (winterklaar),
L1 Nieuws,
RTV Noord