Laat je je huis na aan je broer of zus? Die betaalt ruim 3,5 keer zoveel erfbelasting als een kind

donderdag, 22 oktober 2026 om 20:29

Je hebt geen kinderen, je woont in je eigen huis en dat huis moet later naar je broer of zus. Betaalt die daar net zoveel erfbelasting over als een kind zou doen? Nee, lang niet. Over precies dezelfde woning betaalt een broer of zus in 2026 ruim €41.000 meer dan een kind.

Dat blijkt uit een rekenvoorbeeld van HomeFinance. De oorzaak zit in twee dingen: de lage vrijstelling voor broers en zussen, en de bedragen waarmee de Belastingdienst een geërfd huis waardeert.

De fiscus rekent met de WOZ-waarde, niet met de verkoopprijs

Wat je huis na je overlijden opbrengt, maakt voor de erfbelasting niet uit. Volgens HomeFinance telt voor een geërfde woning de WOZ-waarde van het jaar van overlijden, niet de verkoopprijs, en daarvan gaat de openstaande hypotheekschuld af.

Vooral als de huizenprijzen stijgen of dalen, kunnen de verkoopprijs en de WOZ-waarde flink van elkaar verschillen. Een hogere verkoopopbrengst betekent daardoor niet vanzelf een hogere aanslag erfbelasting; een lagere opbrengst verlaagt die aanslag ook niet automatisch. Je erfgenaam rekent dus misschien met de opbrengst van de verkoop, terwijl de Belastingdienst een ander bedrag hanteert. Bovendien neemt wie de erfenis zuiver aanvaardt ook de rest van de hypotheekschuld over.

Een broer of zus heeft maar €2.769 vrijstelling

Een kind mag in 2026 €26.230 belastingvrij erven en betaalt daarboven 10 en 20 procent. Een broer, zus of vriend heeft een vrijstelling van € 2.769 en valt bovendien onder de hogere tarieven voor overige erfgenamen: 30% tot € 158.669 en 40% daarboven. Het volledige overzicht van vrijstellingen en tarieven staat in ons eerdere stuk "Meer naar je kinderen, minder naar de fiscus: zo beperk je de erfbelasting".

Hetzelfde huis: €15.866,90 tegenover €56.985,10

HomeFinance gaat uit van een woning waarvan de waarde na aftrek van de hypotheek € 184.899 bedraagt. Stel dat dit het enige is wat je nalaat. Zo pakt de rekensom uit:

Kind: €184.899 min €26.230 vrijstelling is €158.669 belast. Daarover 10 procent: €15.866,90 erfbelasting.
Broer of zus: €184.899 min €2.769 vrijstelling is €182.130 belast. Over de eerste €158.669 gaat 30 procent (€47.600,70), over de resterende €23.461 gaat 40 procent (€9.384,40). Samen: €56.985,10 erfbelasting.
Verschil: €41.118,20. Je broer of zus betaalt ruim 3,5 keer zoveel als een kind.

Wie het huis wil houden en er weinig spaargeld naast erft, moet dat bedrag dus ergens anders vandaan halen.

Meer tijd voor de aangifte betekent geen lagere aanslag

Sinds 1 januari 2026 hebben erfgenamen bij een overlijden in 2026 of later 20 maanden de tijd om aangifte erfbelasting te doen, in plaats van 8 maanden. Dat geeft je broer of zus meer tijd om het huis te verkopen voordat de aanslag komt. Aan het bedrag zelf verandert het niets, benadrukt HomeFinance.

Zonder testament erven je ouders, broers en zussen

Ben je alleenstaand en heb je geen kinderen, dan zijn op grond van de wet je ouders, broers en zusters erfgenaam, schrijft Infotaris. Voor de erfbelasting maakt het niet uit of iemand via de wet of via een testament erft. Wat wel uitmaakt, is aan hoeveel mensen je nalaat.

Wat je zelf nog kunt regelen

Verdeel over meer erfgenamen. De erfbelasting wordt voor iedere verkrijger afzonderlijk berekend. Elke erfgenaam heeft dus een eigen vrijstelling en een eigen eerste schijf van 30 procent. Neem je bijvoorbeeld ook neven en nichten op in je testament, dan wordt een deel van je erfenis niet belast voor 40% maar voor 30%.
Let op bij aangetrouwde familie. Fiscale partners gelden voor de erfbelasting als één persoon. Daarom kun je geen erfbelasting besparen door de partners van je broers en zussen toe te voegen aan je testament.
Kies het gunstigste WOZ-jaar. Je erfgenamen mogen daarbij kiezen uit 2 peildata: de WOZ-waarde van het jaar van overlijden of die van het jaar erna. Bij dalende prijzen kan het latere jaar een lagere aanslag opleveren.
Schenk bij leven. Alles wat je tijdens je leven schenkt, valt niet meer in je nalatenschap. Wat er nu speelt rond schenken op papier, lees je in "Op papier geschonken aan je kinderen om erfbelasting te besparen? Op 2 november hoor je of het kabinet dat voordeel inperkt".

De bedragen in het rekenvoorbeeld gelden voor een overlijden in 2026 en een huis zonder andere bezittingen of schulden ernaast. Laat je ook spaargeld na, dan valt een groter deel in de schijf van 40 procent. Leg je wensen daarom vast bij de notaris, zodat je zelf bepaalt wie je huis krijgt en hoe de erfenis wordt verdeeld.

Bronnen: HomeFinance, Infotaris, Infotaris, Infotaris, Infotaris, Wij Makelaars, Thuisnotaris