Woon je in Spanje, Frankrijk of Portugal en krijg je AOW? Dan gaat er elke maand geld naar het CAK voor je zorg in je woonland. Hoe hoog dat bedrag is, hangt voor een groot deel af van één getal: de woonlandfactor. De minister van VWS heeft de factoren voor 2027 vastgesteld, meldde Taxlive op 29 oktober. Ze gelden vanaf 1 januari.
Toch zit de grootste verandering voor 2027 waarschijnlijk niet in dat getal. Die zit in de Nederlandse zorgpremie waarop je bijdrage is gebaseerd.
Zo rekent het CAK je bijdrage uit
Wie buiten Nederland woont en daar op kosten van Nederland recht heeft op zorg, betaalt een verdragsbijdrage aan het CAK. Volgens het CAK bestaat die uit drie delen: een vaste bijdrage voor jezelf en voor elk meeverzekerd gezinslid van 18 jaar of ouder, een Zvw-bijdrage als percentage van je inkomen en een Wlz-bijdrage, ook als percentage van je inkomen. Dat totaal wordt vermenigvuldigd met de woonlandfactor.
Die factor laat zien hoeveel publiek geld er in je woonland aan zorg wordt uitgegeven, vergeleken met Nederland. Hoe goedkoper de zorg daar, hoe lager de factor en hoe minder je betaalt. Voor sommige landen is de factor gemaximeerd op 1. Duitsland zat in 2026 precies op dat plafond.
Heb je naast je AOW ook een aanvullend pensioen? Dan houdt het CAK op beide inkomens de Zvw- en Wlz-bijdrage in. De vaste bijdrage gaat alleen van je AOW af.
Dit betaal je in 2026 aan vaste bijdrage
Voor 2026 is de vaste bijdrage gebaseerd op een gemiddelde nominale premie van €1.884 per jaar, ofwel €157 per maand. Dat bedrag gaat keer de factor van je woonland. Wij rekenden het uit voor vijf landen waar veel Nederlandse gepensioneerden wonen, voor een alleenstaande en voor een stel waarin allebei verzekerd zijn:
- Portugal (factor 0,3205): €50,32 per maand, een stel betaalt €100,64.
- Spanje (factor 0,4408): €69,21 per maand, een stel betaalt €138,42.
- België (factor 0,8165): €128,19 per maand, een stel betaalt €256,38.
- Frankrijk (factor 0,8304): €130,37 per maand, een stel betaalt €260,74.
- Duitsland (factor 1,0000): €157 per maand, een stel betaalt €314.
Het inkomensafhankelijke deel komt daar nog bij. Ook dat gaat keer de factor. Een AOW'er in Frankrijk betaalt aan vaste bijdrage dus bijna twee keer zoveel als iemand in Spanje.
De factor verschuift elk jaar maar een paar honderdsten
De nieuwe factoren voor 2027 staan in de wijziging van de Regeling zorgverzekering. Taxlive meldt dat ze zijn vastgesteld, maar noemt de getallen zelf niet. Kijk je naar de afgelopen jaren, dan zie je dat ze maar langzaam veranderen. Dat komt doordat de berekening uitgaat van een gemiddelde over drie jaar.
- Spanje: 0,4268 in 2024, 0,4398 in 2025, 0,4408 in 2026.
- Portugal: 0,2955 in 2024, 0,3147 in 2025, 0,3205 in 2026.
- België: 0,7663 in 2024, 0,7981 in 2025, 0,8165 in 2026.
- Frankrijk: 0,8365 in 2024, 0,8304 in 2026.
Voor Spanje steeg de factor van 2025 naar 2026 met nog geen honderdste. Op de vaste bijdrage scheelde dat zo'n 15 cent per maand.
De premie stijgt wel flink: van €1.884 naar €2.029
Waar wel een grote sprong in zit, is de basis. In de Regeling geraamde gemiddelde nominale premie 2027 van 26 oktober is de gemiddelde premie voor volgend jaar geraamd op €2.029 per jaar. Dat is €169,08 per maand, €145 per jaar meer dan de basis voor 2026.
Zou je woonlandfactor exact gelijk blijven, dan betaal je in 2027 dus toch meer.
Als het CAK de nieuwe premie op dezelfde manier toepast, komt de vaste bijdrage per persoon met de factoren van 2026 als volgt uit:
- Portugal: €54,19 per maand, €3,87 meer.
- Spanje: €74,53 per maand, €5,32 meer. Voor een stel is dat €10,64 extra per maand.
- België: €138,05 per maand, €9,86 meer.
- Frankrijk: €140,40 per maand, €10,03 meer. Voor een stel is dat ruim €20 extra per maand.
- Duitsland: €169,08 per maand, €12,08 meer.
Zie dit als een indicatie, niet als je definitieve bedrag. Met de nieuwe factor kan het voor jouw land een paar cent tot een paar euro anders uitvallen. Ook de inkomenspercentages voor 2027 tellen mee.
Ook je zorgtoeslag hangt van de factor af
Als je in het buitenland woont, kun je zorgtoeslag krijgen als tegemoetkoming in je verdragsbijdrage. Voor de berekening van die toeslag geldt dezelfde woonlandfactor als voor je bijdrage. Een lage factor betekent dus een lagere bijdrage, maar ook minder zorgtoeslag. Vraag je die toeslag nog niet aan, kijk dan of je er recht op hebt.
Wat je nu kunt doen
- Leg je AOW-specificatie van januari naast die van december. Daar zie je de nieuwe vaste bijdrage terug.
- Reken je eigen bedrag na met de rekenhulp voor de verdragsbijdrage op de site van het CAK.
- Controleer of je zorgtoeslag krijgt. Die verandert mee met de factor en met de premie.
- Zorg dat je AOW blijft binnenkomen. Wat er gebeurt als je levensbewijs ontbreekt, lees je in ons eerdere stuk 'Woon je met AOW in het buitenland? Zonder levensbewijs kan de SVB je uitkering stopzetten'.