Milieudefensie hoopt dat Hoge Raad Shell dwingt tot CO2-reductie

DEN HAAG (ANP) - De klimaatzaak van Milieudefensie tegen Shell nadert zijn ontknoping. De milieuorganisatie en het grote olie- en gasbedrijf treffen elkaar vrijdag voor de Hoge Raad, die het laatste oordeel in de zaak velt. De eisers blijven hopen dat Shell een concreet percentage krijgt opgelegd waarmee het de uitstoot van broeikasgassen die het veroorzaakt moet verminderen.

"Wij denken dat we goede kansen hebben. Het hof heeft de zaak te nauw beoordeeld", zegt Winnie Oussoren van Milieudefensie vooraf.

In eerste aanleg won Milieudefensie: van de rechtbank moest Shell zijn CO2-uitstoot voor eind 2030 met 45 procent verminderen. Dat gold ook voor de indirecte uitstoot die bijvoorbeeld ontstaat wanneer automobilisten benzine van Shell gebruiken. In hoger beroep wees het gerechtshof de vorderingen af.

Klimaatverandering

Inhoudelijk ging het hof een heel eind mee in de gedachtegang dat klimaatverandering een grote bedreiging en een mensenrechtenkwestie is. Bedrijven als Shell zijn daarom verplicht hun emissies te verlagen. Een concreet percentage wilden de raadsheren echter niet opleggen, omdat in de wetenschap "onvoldoende overeenstemming" zou bestaan over wat nodig is. Het zou volgens het hof ook niet effectief zijn, omdat andere bedrijven de brandstofhandel van Shell kunnen overnemen.

"Het hof heeft de laatste afslag gemist", vindt Oussoren. "Als je een zorgvuldigheidsnorm aanneemt, moet je daar ook consequenties aan verbinden", vult advocaat Mieke Reij aan. Ze wijst erop dat diverse academici en juristen op dit punt "forse kritiek" hadden op de uitspraak.

Nieuwe olie- en gasbronnen

Shell was juist tevreden over de uitkomst in hoger beroep. Het bedrijf heeft altijd betoogd dat het niet aan de rechter is om individuele bedrijven zulke concrete percentages op te leggen. "Shell is voorstander van een evenwichtige energietransitie, een transitie die een betrouwbare en betaalbare energievoorziening handhaaft, terwijl de wereld op weg is naar netto nul uitstoot", stelde het bedrijf na de uitspraak van het hof.

Bij de Hoge Raad gaat het vooral om de vraag of het recht juist is toegepast, het is dus niet zo dat de hele zaak er opnieuw wordt behandeld. De zitting duurt dan ook maar enkele uren. Vervolgens gaat de advocaat-generaal een advies opstellen. De uiteindelijke uitspraak, het arrest, wordt in de eerste helft van volgend jaar verwacht.

Milieudefensie heeft intussen een tweede zaak aangespannen, waarin de organisatie eist dat Shell stopt met het aanboren van nieuwe olie- en gasbronnen. Die zaak moet nog beginnen.