Nederlanders vrezen niet meer op de VS te kunnen rekenen

DEN HAAG (ANP) - Het overgrote deel van de Nederlanders denkt dat Europa voor zijn veiligheid niet langer op de Verenigde Staten kan rekenen. Onder president Donald Trump is Europa niet meer verzekerd van onvoorwaardelijke Amerikaanse steun, zeggen meer dan acht op de tien ondervraagden in een peiling van de Atlantische Commissie. De VS schaden volgens de ondervraagden de veiligheid, de handel, het klimaat en de democratie.

De VS maken Europa en de wereld onveiliger, zeggen nog meer Nederlanders dan negen maanden geleden. In de vorige peiling van de Atlantische Commissie, een discussieplatform over de band tussen Europa en de VS, was dat nog een kleine tweederde. Nu is dat ruim driekwart, 77 procent. In april vond nog ruim een derde dat de grote naoorlogse beschermheer veiligheid bracht in de wereld. Daar is minder dan een kwart van over. De VS zijn volgens hen onder Trump een groter gevaar dan het Rusland van Vladimir Poetin, de Oekraïne-oorlog of China.

Sinds Trump bijna precies een jaar geleden aantrad, botsten de VS en Europa voortdurend. Zo scheerden de oude bondgenoten langs de rand van een handelsoorlog en betichtten ze elkaar van uitholling van hun democratische grondbeginselen. De Amerikaans-Europese militaire alliantie, de NAVO, wordt om de haverklap doodverklaard. De NAVO boezemt immers geen ontzag meer in als niemand meer gelooft dat de VS te hulp schieten als bijvoorbeeld Rusland zou aanvallen, zeggen critici.

De relatie tussen de VS en Europa is slecht tot zeer slecht, zegt ruim de helft van de ondervraagde Nederlanders. Trump zou onbetrouwbaar (volgens 81 procent), ontwrichtend (80 procent) en polariserend (71 procent) optreden. Ongeveer de helft verwacht dat de VS uit de NAVO stappen. En dan is de peiling nog uitgevoerd vóór Trump heffingen aankondigde tegen Nederland en andere Europese landen omdat ze verkenners naar Groenland hebben gestuurd.

Ondertussen daalt ook het Europese zelfvertrouwen. Vorig jaar vond nog 45 procent van de ondervraagden dat Europa Rusland goed zou kunnen weerstaan, maar daar is 12 procentpunt af. Ook vinden minder Nederlanders dat Europa door de oorlog in Oekraïne aan invloed in de wereld heeft gewonnen.

Dat betekent niet dat ze zich kordaat voorbereiden op het ergste. Maar 13 procent denkt goed te zijn voorbereid. Wel wil een grote meerderheid (86 procent) dat Nederland het met de NAVO afgesproken hogere defensiebudget haalt en dat het Rijk daarvoor moet bezuinigen (52 procent). Ruim een kwart kiest voor hogere belastingen en 29 procent voor meer lenen.