Onderzoeksplatform: Facebookkanalen verdienen aan polarisatie

AMSTERDAM (ANP) - Duizenden Nederlanders zien dagelijks Facebookpagina's die nieuws lijken te melden. Maar eigenlijk zien ze "berichten die haat en woede oproepen" en die "zijn gegenereerd puur om geld te verdienen met advertenties". Dat stelt onderzoeksplatform Justice for Prosperity (JfP) na een scan van ruim 250 van dit soort pagina's.

Het gaat om Facebookpagina's die grotendeels vanuit het buitenland worden beheerd. "De meeste berichten bevatten de oproep 'lees verder in de reacties', waarna de lezer via een link wordt doorgestuurd naar een website met advertenties. Hoe meer woede een bericht oproept, hoe meer bezoekers naar de website gaan en hoe meer er wordt verdiend. Dit is meetbaar", zeggen de onderzoekers.

De haat die wordt aangewakkerd, is volgens JfP vooral gericht tegen vreemdelingen en politici. "Wie deze pagina's volgt, krijgt een vertekend beeld van gebeurtenissen en heersende opvattingen in Nederland. Het gevaar zit in wat dat met grote groepen mensen doet. Zij worden binnengehaald met een reëel gevoel van onvrede en vervolgens stap voor stap bozer gemaakt door beheerders voor wie de inhoud zelf niet uitmaakt", beschrijft het platform de werkwijze. "De toon van de reacties is overweldigend haatdragend. Meer dan 65 procent van de onderzochte reacties is te classificeren als minachting of woede."

Op deze Facebookkanalen zijn "haat en polarisatie een verdienmodel geworden", aldus het onderzoeksplatform. "Dat voedt onrust en ondermijnt onze democratie." Want zolang het verdienmodel blijft bestaan, "gaat dat ten koste van het onderling vertrouwen tussen Nederlanders en van de kwaliteit van het debat dat een samenleving draaiende houdt. De schade zit in het stelselmatig vergiftigen van het publieke debat".

Van de onderzochte Facebookpagina's wordt 85 procent aangestuurd vanuit het buitenland, voornamelijk Vietnam. Een deel wordt beheerd in Nederland. Zo achterhaalde JfP een stel uit Groningen, dat een netwerk van 21 Facebookpagina's beheert.