Waarom mannen nog steeds denken dat het een goed idee is een foto van hun geslacht rond te sturen.

Dat het helemaal fout kan gaan met je carrière en met je goede naam als je een foto van je geslacht verspreidt, zou iedere man toch kunnen weten. Toch blijken mannen het soms niet te kunnen laten. Met als recent voorbeeld de NOS-manager die zijn carrière en aanzien vernietigde met één foute foto.

Het is een van de raadselachtigste rituelen van het digitale tijdperk: een man fotografeert zijn geslachtsdeel en stuurt het naar iemand die daar niet om heeft gevraagd. De ontvanger walgt, de verzender wacht op applaus. Wat beweegt hem?

Het grootste onderzoek naar dit gedrag ondervroeg ruim duizend mannen. Het meest genoemde motief bleek verrassend prozaïsch: ruilhandel. De verzender hoopt dat er iets terugkomt, liefst een naaktfoto. Het tweede motief was partnerjacht. Deze mannen zien de foto als een normale vorm van flirten, een manier om te laten weten dat ze geïnteresseerd zijn.

Haat speelt nauwelijks een rol. Slechts ongeveer één op de twintig ondervraagden gaf een vrouwonvriendelijke verklaring voor zijn gedrag. Wel scoorden de verzenders hoger op narcisme en op zowel vijandig als paternalistisch seksisme dan mannen die het nooit deden.

Hier gaat het spectaculair mis. Ruim acht op de tien verzenders hoopt de ander seksueel op te winden. In Nederlands onderzoek onder ontvangers blijkt twee procent daadwerkelijk opgewonden te raken. Wat de rest voelt: walging bij ruim driekwart, ordinair bij zestig procent.

De verzender maakt dus geen morele fout maar een inschattingsfout van bijna komische omvang, ware het niet dat de schade bij de ander valt. Wie ongevraagd beeld in andermans telefoon duwt, ontneemt die persoon de keuze om weg te kijken. Precies dat maakt het intimiderend.

Eén op de vijf meisjes en vrouwen boven de twaalf jaar kreeg ooit zo'n foto. Bijna negen op de tien ontvangers had er niet om gevraagd, er niet mee ingestemd en er ook geen hint over gegeven. Het merendeel van de afzenders is onbekend voor de ontvanger, wat het versiermotief in dat deel van de gevallen nogal wankel maakt.

Ongevraagd een aanstootgevende afbeelding toesturen is in Nederland al jaren strafbaar, met een maximum van twee maanden cel. Veroordelingen blijven zeldzaam. Sinds 1 juli 2024 is daar seksuele intimidatie bij gekomen, expliciet ook in de online variant: indringend seksueel benaderen op een manier die vernederend of kwetsend is, kan een overtreding opleveren.

Onder de zestien ligt het zwaarder. Een seksueel getinte afbeelding sturen naar een kind is een apart delict, en sinds 2024 is ook sexchatting met minderjarigen strafbaar.

Jongeren krijgen het vaakst ongevraagd naaktbeeld toegestuurd. Van de meisjes van zestien en zeventien jaar kreeg 23 procent in één jaar tegen de eigen wil naaktfoto's of seksfilmpjes binnen, tegen 13 procent van de vrouwen tussen achttien en vierentwintig. Mannen sturen bijna twee keer zo vaak naaktbeeld van zichzelf als vrouwen.

Er bestaat een oplossing die geen wetgeving vereist: vragen. Beeld delen is prima zolang beide partijen dat willen. De hele ellende zit in het woordje ongevraagd. Wie een nee krijgt en toch stuurt, is geen verlegen flirter meer maar iemand die de grens van een ander bewust negeert.