Het einde van het mobieltje in zicht? Daar lijkt het niet op

Mark Zuckerberg voorziet een toekomst waarin we niet meer voortdurend op onze telefoon kijken, maar digitale informatie via een bril ontvangen. Voorlopig lijkt de slimme bril echter eerder een **aanvulling** op de smartphone dan de vervanger ervan. Bovendien blijkt een camera op je gezicht maatschappelijk gevoeliger te liggen dan een telefoon in je broekzak.

Bij de presentatie van het prototype Orion in september 2024 schetste de Meta-topman hoe zo’n toekomst eruit zou kunnen zien. Een augmentedrealitybril legt digitale beelden over de echte wereld. Je hoeft dan niet telkens een scherm tevoorschijn te halen om informatie te bekijken of met anderen te communiceren. Orion was bij die presentatie nog geen consumentenproduct: de bril moest onder meer kleiner, scherper en betaalbaarder worden.

Daarbij is een belangrijk onderscheid nodig. De slimme Ray-Ban-brillen waarmee Meta al consumenten bedient, zijn niet hetzelfde als die volwaardige AR-bril. De tweede generatie Ray-Bans kon bijvoorbeeld foto’s maken en met behulp van AI objecten herkennen, maar projecteerde geen digitale informatie in het blikveld. Het succes van een camerabril bewijst dus nog niet dat de opvolger van de smartphone er is.

Juist die camera zorgt voor weerstand. Niet alleen de drager krijgt met de technologie te maken, maar ook iedereen naar wie hij kijkt. De privacyzorgen rond camerabrillen zijn inmiddels een belangrijk onderdeel van het debat over Meta’s ambities. NRC beschreef deze maand hoe zelfs pionier Steve Mann, die al decennia met draagbare camera’s experimenteert, zich opwindt over Meta’s brillen.

Volgens berichtgeving van Tweakers werkt Meta daarnaast aan een bril zonder camera, waarmee gebruikers wel kunnen bellen en muziek luisteren. Daarmee zou het bedrijf tegemoet willen komen aan privacybezwaren en een breder publiek willen bereiken. Dat is een opvallende verschuiving: niet méér kunnen zien en vastleggen, maar juist een functie weglaten om de bril acceptabeler te maken. Het betekent overigens niet dat Meta zijn camerabrillen opgeeft; volgens dezelfde berichtgeving ontwikkelt het bedrijf die eveneens verder.

Ook de oorspronkelijke voorspelling verdient nuance. Zuckerberg schetst eerder een geleidelijke verschuiving van taken dan een moment waarop de smartphone overbodig wordt. Zoals de computer bleef bestaan naast de smartphone, kan de telefoon blijven bestaan naast een slimme bril — alleen komt hij dan mogelijk minder vaak uit de broekzak.

De tegenstelling is daarom niet simpelweg dat Zuckerberg een revolutie beloofde en dat niemand de bril wil. De ontwikkeling laat vooral zien dat er een groot verschil zit tussen een aantrekkelijk toekomstbeeld en een apparaat dat mensen dagelijks willen dragen én bij anderen accepteren. Voorlopig draait de slimme bril om handig bellen, luisteren, fotograferen en AI-hulp onderweg. Dat is iets anders dan het einde van de mobiele telefoon.