Wiskundige van Anthropic claimt Riemann-hypothese te bewijzen, het beroemdste probleem in de hele wiskunde
Wetenschap/width:1920/plain/https://s3-newsifier.ams3.digitaloceanspaces.com/welingelichtekringen.nl/images/2026-11/riemann-hypothese-bewijs-ai-claude-6b006c8916b37.png@webp)
Wiskundige Levent Alpöge zegt dat hij het beroemdste open probleem
uit de wiskunde heeft opgelost, met hulp van een AI-model. “Ik geloof
dat ik, samen met Claude, een bewijs van de Riemann-hypothese heb
gevonden,” schrijft hij vrijdag in een verklaring op zijn website. Het
raadsel stamt uit 1859.
Alpöge werkt bij Anthropic, het Amerikaanse bedrijf achter Claude. Of
zijn bewijs klopt, moeten andere wiskundigen nog controleren, meldt Scientific
American.
Wat beweert Alpöge precies?
Volgens zijn verklaring werkte hij met Claude aan het bewijs van 6
oktober tot en met 16 november. Hij somt twintig stappen op. De laatste,
op 16 november, is de gegeneraliseerde Riemann-hypothese: een veel
bredere versie van Riemanns vermoeden, waar talloze andere stellingen op
leunen.
Een gewoon wiskundig artikel legt hij niet voor. Een enorm,
onleesbaar stuk tekst online zetten vond hij ongepast, schrijft hij.
Daarom plaatste hij alleen het bewijs in Lean, een programmeertaal
waarin een computer elke stap van een bewijs naloopt. De bestanden staan
in veertien ingepakte delen op zijn site.
“De redenering is op dit moment ontzettend lang,” geeft hij toe. Hij
wil het bewijs zelf beter gaan begrijpen, vereenvoudigen en later netjes
opschrijven. Een datum noemt hij niet.
Op de laatste meters liep Claude me ver voorbij.- Levent Alpöge, wiskundige bij Anthropic
Wat is de Riemann-hypothese?
Priemgetallen zijn getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en door
zichzelf: 2, 3, 5, 7, 11, 13 enzovoort. Hoe verder je telt, hoe
zeldzamer ze worden. Op het eerste gezicht lijken ze willekeurig over de
getallenlijn verspreid.
De Duitse wiskundige Bernhard Riemann ontdekte in 1859 dat hun
verdeling samenhangt met een bijzondere functie, de zèta-functie. Zijn
vermoeden: alle belangrijke nulpunten van die functie, de plekken waar
de uitkomst nul is, liggen op één rechte lijn. Klopt dat, dan volgen de
priemgetallen een ingewikkelde, vaste orde, schrijft Scientific
American. Dat priemgetallen
toch een patroon blijken te volgen, hield wiskundigen al eerder
bezig.
Het Clay Mathematics Institute zette het probleem in 2000 op zijn
lijst van zeven millenniumproblemen. Voor een juist bewijs ligt een
prijs van een miljoen dollar klaar.
Klopt het bewijs?
Dat weet nog niemand. Lean controleert elke stap automatisch, maar
alleen voor de stelling die je het programma voorlegt. De Britse
wiskundige Kit Yates wijst daarop in zijn nieuwsbrief. Experts moeten
eerst nagaan of de stelling in Lean echt de Riemann-hypothese is. Daarna
volgt de vraag of het bewijs deugt.
Volgens Scientific American hoeft dat niet lang te duren. Alpöge
bedankt in zijn verklaring onder meer de bekende getaltheoretici Peter
Sarnak en Manjul Bhargava, maar schrijft erbij dat zij het bewijs
daarmee niet hebben gecontroleerd. Vrijdagmiddag had nog geen andere
wiskundige zich over het bewijs uitgesproken.
Een geclaimd bewijs is nog geen geaccepteerd bewijs.- Kit Yates, wiskundige
Hoe kon AI zo snel zo ver komen?
AI ging dit jaar in de wiskunde razendsnel vooruit, schrijft
Scientific American: van een onbetrouwbare student naar een
bovenmenselijke kracht. Vorig jaar haalde AI nog goud
op de Internationale Wiskunde-Olympiade, een wedstrijd voor
scholieren.
In juli ontkrachtte Alpöge met Claude het beroemde
Jacobiaanvermoeden. In augustus meldde Anthropic dat Claude het bewezen
aandeel nulpunten op Riemanns lijn had opgekrikt van 41,6 naar 67,2
procent. In oktober volgde OpenAI met een stapel wiskundige resultaten,
waaronder een flinke stap richting de priemgetallen.
Klopt het nieuwe bewijs, dan valt in één keer een stortvloed aan
stellingen op zijn plek die van de Riemann-hypothese afhingen.
Alpöge voelt verlies en verwondering
Veel wiskundigen rouwen nu AI hun vak binnendringt, schrijft
Scientific American. Alpöge herkent dat. “Het is logisch om dit als een
einde te voelen, in mijn geval als het verlies van een belangrijk
baken,” schrijft hij.
Toch overheerst bij hem de verbazing over wat hij onderweg zag.
Volgens hem is dit in de hele wetenschap het begin van iets veel
groters. “Ik hoop dat het bewijs een glimp laat zien van de wonderen die
ons te wachten staan,” besluit hij, “en van de vreugde en verwondering
die we straks in de eenvoudigste dingen vinden.”
Meer weten?
Lees ook
POPULAIR NIEUWS

Wat verdienen kappers? Dit is het salaris in Nederland en omliggende landen

Oud-pandjesprins Bernhard voor de rechter om 'snelste sloep' die te traag zou zijn

Tandartsverzekering voor 2027? Bij 102 van de 110 pakketten betaal je meer premie dan je terugkrijgt, en het goedkoopste pakket van vorig jaar wordt €250 duurder

Boze bellers treffen de verkeerde tandarts na nieuws over kooigevecht

Boerenkool of spruitjes: welke wintergroente is gezonder?


