Wie het politieke nieuws volgt, zou verwachten dat Nederland economisch zo ongeveer tot stilstand is gekomen. Grote dossiers blijven liggen, ondernemers wachten op een stroomaansluiting en woningbouwprojecten lopen vast. Maar de economie trekt zich daar verrassend weinig van aan. Die groeit gewoon door.

De Volkskrant beschrijft in een analyse van Michiel van der Geest hoe opmerkelijk goed Nederland economisch presteert. Volgens de aangehaalde cijfers groeide de economie afgelopen kwartaal met 0,6 procent, na 0,7 procent in het kwartaal ervoor. Vergeleken met een jaar eerder bedraagt de groei 2,1 procent. Dat roept een ongemakkelijke vraag op: hoe belangrijk is al dat Haagse bestuur eigenlijk voor onze welvaart?

Politieke besluiteloosheid en economische groei sluiten elkaar kennelijk niet uit. De verklaring zit volgens de Volkskrant onder meer in een hogere arbeidsproductiviteit, het succes van ASML en aanhoudende overheidsuitgaven. Achter het algemene groeicijfer schuilen dus verschillende motoren.

Vooral de productiviteit valt op. Per gewerkt uur wordt sinds 2024 bijna 5 procent meer economische waarde geproduceerd, schrijft de krant. Dat is precies wat Nederland nodig heeft nu de bevolking vergrijst: meer verdienen zonder dat daarvoor steeds meer mensen aan het werk hoeven te gaan.

Alleen is niet duidelijk hoeveel van die verbetering blijvend is. Rabobank-econoom Hugo Erken wijst in het artikel op de overstap van zelfstandigen naar loondienst. Zelfstandigen tellen in de statistieken meer werkuren dan werknemers. Wie overstapt, kan daardoor op papier ineens productiever worden, terwijl het werk nauwelijks verandert. Niet elke productiviteitssprong is dus een technologische doorbraak.

Een veel tastbaardere groeimotor staat in Veldhoven. ASML profiteert van de wereldwijde vraag naar geavanceerde chips en de technologie erachter. Volgens een door de Volkskrant aangehaalde ING-berekening is het bedrijf met het omliggende cluster goed voor 2,2 procent van het Nederlandse bruto binnenlands product. Van de verwachte economische groei van 1,8 procent komt 0,3 procentpunt uit dat cluster.

Terwijl Europa zich zorgen maakt over zijn technologische achterstand, verdient Nederland dus juist aan de techhausse. Ook ICT en zakelijke dienstverlening dragen bij. Mogelijk speelt kunstmatige intelligentie daarbij al een rol, al benadrukt Erken dat de wetenschappelijke onderbouwing daarvan nog beperkt is.

Het succes heeft wel een keerzijde. Een sterke groeimotor kan verhullen dat andere sectoren het moeilijk hebben. De chemie, metaalindustrie en bouwmaterialenindustrie staan volgens Erken nog altijd zwaar onder druk. Het gaat goed met het gemiddelde, maar lang niet met ieder bedrijf.

Wie uit de groeicijfers concludeert dat we de overheid wel kunnen afschaffen, trekt bovendien te snel zijn conclusie. De overheid is zelf een van de aanjagers. Meer uitgaven aan onder meer zorg en een groter ambtenarenapparaat leveren volgens het artikel ruim 0,3 procentpunt extra economische groei op.

Dat is de paradox: politiek kan er veel vastlopen, terwijl de overheidsbestedingen gewoon doorgroeien. Bestuurlijke daadkracht en economische stimulering zijn niet hetzelfde.

Het belangrijkste voorbehoud gaat over de toekomst. ING-econoom Bert Colijn waarschuwt in de Volkskrant voor onvoldoende investeringen in de economische basis. Problemen met het stroomnet, stikstof, onderwijs en infrastructuur verdwijnen niet doordat het groeicijfer een paar kwartalen meevalt.

Daarmee krijgen zowel de optimisten als de somberaars een beetje gelijk. Nederland blijkt economisch veerkrachtiger dan het dagelijkse politieke nieuws doet vermoeden. Maar de huidige voorspoed bewijst niet dat uitstel onschadelijk is.