Erfde je partner en overleed hij binnen 30 dagen? Dan kan de erfbelasting over die erfenis naar nul, maar alleen als je erom vraagt
Samenleving
Je partner erft van een broer of een ouder en overlijdt kort daarna zelf. Jij erft alles. Over jouw erfenis betaal je door de partnervrijstelling niets, maar over die eerste erfenis ligt nog wel een aanslag erfbelasting. Die kan helemaal vervallen. Er is wel één voorwaarde: je moet er zelf om vragen.
Dat bevestigde de Belastingdienst op 6 november. De Dagelijkse Standaard schreef er als eerste over voor gewone lezers.
De fiscus zegt ja, ook als jij zelf niets betaalt
De wet bevat al langer een regel tegen dubbele heffing. Overlijdt een erfgenaam binnen dertig dagen, dan wordt de erfbelasting over wat hij kreeg verminderd tot nihil als over het verkregene, bij het overlijden van die verkrijger binnen dertig dagen na de verkrijging, nogmaals erfbelasting wordt geheven. Dat staat in artikel 53, vierde lid, van de Successiewet.
De vraag was wat er gebeurt als de tweede erfgenaam door een vrijstelling niets betaalt. Volgens De Dagelijkse Standaard draaide het erom of de erfbelasting van B dan moet blijven staan, omdat er over de tweede erfenis niets wordt betaald. De Kennisgroep successiewet van de Belastingdienst gaf dit antwoord:
Ja, de verschuldigde erfbelasting wordt verminderd tot nihil, mits hetgeen bij het overlijden van de ‘eerste’ verkrijger is verkregen nogmaals is onderworpen aan de heffing van erfbelasting.- Kennisgroep successiewet, Belastingdienst, 6 november 2026
Volgens de kennisgroep maakt het daarbij niet uit of voor de ‘tweede’ verkrijger een lager tarief en/of hogere vrijstelling geldt. Het gaat er dus alleen om dat de tweede erfenis onder de erfbelasting valt, niet of er ook echt iets betaald wordt. Voor partners is dat bijna altijd zo: de partnervrijstelling is € 828.035 in 2026.
Het voorbeeld van de fiscus: 30 wordt 0
De Belastingdienst legt het uit met een eenvoudig voorbeeld:
- A overlijdt. Zijn broer B is de enige erfgenaam. De nalatenschap van A bedraagt 100 en de verschuldigde erfbelasting bedraagt (stel) 30.
- Binnen dertig dagen na A overlijdt ook B. Zijn echtgenoot C erft alles: 150, inclusief wat B van A kreeg.
- Dat valt binnen de partnervrijstelling, dus C betaalt geen erfbelasting.
- Op verzoek van C kan de door B verschuldigde erfbelasting van 30 worden verminderd tot nihil.
In euro's kan dat flink oplopen. De Dagelijkse Standaard werkte een voorbeeld uit waarin de echtgenoot in totaal €150.000 erft, binnen de partnervrijstelling. Over de eerste erfenis gaat het in die berekening om €29.169,30 erfbelasting, en kan op verzoek naar nul.
Zonder verzoek vervalt er niets.
Je regelt het in de aangifte over de eerste erfenis
De vermindering hoort niet bij jouw eigen erfenis, maar bij die eerste erfenis. Volgens Infotaris moet degene die de eerste erfenis afwikkelt er in die aangifte om vragen. Belastingadviseur Meijne wijst er ook op dat de vermindering in de aangifte erfbelasting aangevraagd moet worden. De Belastingdienst verwacht een aangifte meestal binnen 8 maanden na het overlijden.
De termijn is kort. De eerste erfgenaam moet binnen dertig dagen na zijn verkrijging overlijden. Overleed hij op dag 35, dan geldt de regel niet en blijft de eerste aanslag staan.
Niet bij vruchtgebruik, wel bij een tweetrapsmaking
Een veelvoorkomende uitzondering staat in het standpunt. De regel geldt niet als de eerste erfgenaam alleen een vruchtgebruik kreeg, zoals een langstlevende echtgenoot met het vruchtgebruik van de nalatenschap. Dat recht stopt als hij overlijdt. Wie de blote eigendom heeft, krijgt dan de volle eigendom, maar betaalt daarover geen erfbelasting. Er wordt dus niet twee keer geheven, en daarom vervalt de eerste aanslag ook niet.
Een tweetrapsmaking in een testament werkt anders: eerst erft de ene persoon en na diens overlijden een tweede, die de erflater zelf heeft aangewezen. De kennisgroep bepaalde eerder dat de erfbelasting van de eerste erfgenaam dan ook naar nul kan. Dat geldt als hij binnen dertig dagen overlijdt en de tweede erfgenaam over dezelfde verkrijging erfbelasting betaalt.
Niet hetzelfde als de dertigdagenclausule in je testament
Er bestaan twee dertigdagenregels, en die worden vaak door elkaar gehaald. De fiscale regel hierboven werkt achteraf en voorkomt dubbele erfbelasting. Daarnaast kun je in je testament zelf een clausule opnemen. Daarin staat dat iemand alleen erfgenaam wordt als hij de erflater minstens dertig dagen overleeft. Overlijdt hij eerder, dan vervalt de erfstelling en gaat het geld direct naar de volgende erfgenaam. Of dat voor jou verstandig is, bespreek je met de notaris.
Zo check je het
- Overleed de erfgenaam binnen dertig dagen na de eerste erfenis?
- Kreeg hij die erfenis in eigendom, en niet alleen in vruchtgebruik?
- Valt zijn eigen nalatenschap weer onder de erfbelasting, ook als die door een vrijstelling op nul uitkomt?
- Vraag de vermindering dan aan in de aangifte over de eerste erfenis. Is die al ingediend, overleg dan met de notaris of belastingadviseur die de erfenis afwikkelt.
POPULAIR NIEUWS
Op deze manieren reis je goedkoper met de trein als 60-plusser
AOW plus €1.000 pensioen? Je bent in 2027 zo'n €192 kwijt, maar donderdag kan dat €51 worden
Waarom je een rol toiletpapier in je koelkast zou moeten leggen
Dit zijn de beste 4-seizoenendekbedden volgens de Duitse consumententest: een goeie heb je al voor 24 euro
Overwinter je op Tenerife of La Palma? Bruna viel mee, maar storm Charles brengt windstoten boven 130 km/u
