EU-Rekenkamer kraakt Brussels plan afbouw Russische energie

LUXEMBURG (ANP) - Het Brusselse plan voor de EU om onafhankelijk te worden van Russische olie en gas, schiet tekort. Dat concludeert de Europese Rekenkamer (ERK) in een woensdag gepubliceerd rapport.

Het plan REPowerEU om de invoer van Russische fossiele brandstoffen af te bouwen werd in mei 2022 gepresenteerd na de inval van Rusland in Oekraïne. Er kwam 300 miljard euro beschikbaar uit het coronaherstelfonds, die lidstaten konden gebruiken om energiecontracten af te sluiten met andere landen of voor andere energiebronnen, zoals wind- en zonne-energie.

Daarvan is echter nog maar weinig gebruikgemaakt, concludeert de ERK. Van de beschikbare 300 miljard hebben lidstaten aanspraak gemaakt op 54,3 miljard euro. "Vier jaar na de start is REPowerEU tot stilstand gekomen, terwijl er honderden miljarden euro's beschikbaar zijn", aldus ERK-lid Mihails Kozlovs.

Schaduwvloot

Volgens de Rekenkamer wijst het erop dat de investeringsbehoeften van tevoren te hoog zijn ingeschat of dat het Brussel niet lukt om zijn doel om te zetten in concrete maatregelen. Als dat laatste het geval is, lijkt de EU-belofte om volledig van Russische energie af te stappen, niet uit te komen.

Door EU-sancties is de import van Russische energie enorm gedaald. "Het blijft echter onduidelijk hoeveel olie via derde landen of met tankers uit de Russische schaduwvloot is binnengekomen", stelt de ERK. Ook voerden sommige EU-landen in 2024 juist meer gas in dan voor de oorlog in Oekraïne.

Milde winters

Verder wijst de rekenkamer erop dat de daling van de import van Russisch gas en olie kan komen door andere oorzaken, zoals milde winters en minder verbruik door hoge energieprijzen. "Dit betekent dat de directe impact van het plan mogelijk minder groot is dan het op het eerste gezicht lijkt."

De Rekenkamer stelt dat het energieplan een nieuwe impuls nodig heeft om het te laten werken. Wie of wat die impuls moet geven, zoals de Europese Commissie of de lidstaten, vermeldt het niet.