Naar inhoud springen

Gratis proefmaand die ongemerkt een betaald abonnement wordt? Brussel wil die val dichtgooien

Economie
Handen houden 's avonds aan de keukentafel een smartphone vast met een webwinkel op het scherm, met een kop thee en een laptop op de achtergrond
Een webshop die roept dat er 'nog maar 1 over' is. Een gratis proefmaand die stilletjes overgaat in een betaald abonnement. Een tijdlijn die nooit ophoudt.
De Europese Commissie wil zulke trucs aan banden leggen. Woensdag presenteerde ze de Digital Fairness Act. Eurocommissaris Michael McGrath noemt het de grootste vernieuwing van de Europese consumentenregels in ruim twintig jaar.
Let op: het is nog een voorstel. Het Europees Parlement en de 27 lidstaten moeten er nog over onderhandelen. Gaat dat snel, dan kan de wet volgend jaar van kracht worden. Het kan ook langer duren.

Proefperiode wordt geen val meer

Voor de meeste mensen is dit het meest voelbare deel. Een gratis proefperiode mag niet meer vanzelf overgaan in een betaald abonnement. Het bedrijf moet eerst uitdrukkelijk toestemming vragen.
Ook opzeggen moet makkelijker. Opzeggen mag niet veel ingewikkelder zijn dan afsluiten: een paar klikken moet genoeg zijn. Teksten als 'we vinden het jammer dat je gaat' horen daar niet meer bij.
Een gratis proefmaand mag niet meer ongemerkt een betaald abonnement worden.

Nepdruk op een zwarte lijst

Er komt een zwarte lijst van tien manipulatietrucs die altijd verboden zijn. Denk aan valse meldingen dat een product bijna op is, vooraf aangevinkte vakjes en verborgen kosten.
Ook knoppen met een sturende tekst moeten weg. Bijvoorbeeld een knop om een kortingsaanbod te weigeren met de tekst 'Nee, ik houd niet van goede deals'.
Sta je in een virtuele wachtrij voor concertkaartjes? Dan moet je de actuele prijs en de hoogst mogelijke prijs zien. Hoge prijzen zelf worden niet verboden.

Een mens aan de lijn

Heb je een contract, dan krijg je het recht om bij de klantenservice met een mens te spreken. Alleen een chatbot is niet meer genoeg.

Verslavende functies zelf uitzetten

Apps en sociale media moeten je de mogelijkheid geven om verslavende functies uit te zetten. Denk aan eindeloos scrollen, video's die automatisch afspelen, pushmeldingen en 'streaks' die je belonen als je elke dag terugkomt.
Een verbod komt er voor volwassenen niet. De functies mogen standaard aan blijven staan. Daar is kritiek op. Europarlementariër Kim van Sparrentak (Pro) spreekt van 'een historische fout'.
Opzeggen mag niet veel ingewikkelder zijn dan afsluiten.

Kinderen en games

Voor minderjarigen worden lootboxes verboden: betaalde verrassingspakketten in games, die op gokken lijken. Betaalde virtuele munten staan voor kinderen standaard uit. Alleen ouders kunnen ze aanzetten.
Winkels in games moeten de prijs ook in euro's tonen. Nu staat er vaak alleen een bedrag in bijvoorbeeld 'V-bucks'.
Influencers moeten tijdens de hele reclame laten zien dat het om reclame gaat.

Stevige boetes

Nationale toezichthouders kunnen boetes opleggen tot 4 procent van de wereldwijde jaaromzet. Bij grote zaken in meerdere landen kan de Commissie zelf ingrijpen, met boetes tot 6 procent.

Wat geldt nu?

Tot de nieuwe wet er is, gelden de huidige regels. Een abonnement mag automatisch worden verlengd, maar alleen als je daarna per maand kunt opzeggen. En je mag opzeggen op dezelfde manier als je het abonnement hebt afgesloten.
Wat Brussel wil veranderen
  • Proefperiode: niet meer betaald zonder uitdrukkelijke toestemming
  • Opzeggen: niet veel moeilijker dan afsluiten
  • Nepdruk zoals 'nog maar 1 over': verboden
  • Klantenservice: recht op een mens
  • Eindeloos scrollen en autoplay: zelf uit te zetten
  • Kinderen: geen lootboxes, virtuele munten standaard uit
  • Boetes: tot 4 procent (lidstaat) of 6 procent (Commissie) van de wereldomzet
  • Status: voorstel, Parlement en lidstaten moeten nog instemmen
loading

Loading