Waarom verlangt Gen Z zo naar een verleden dat ze zelf nooit heeft meegemaakt?

woensdag, 11 november 2026 om 16:20

Een jonge vrouw maakt een foto met een analoge camera op straat.

Twintigers geven elkaar een polaroid-camera op hun verjaardag, zoeken op de rommelmarkt naar vintage cd's en dragen Nirvana-shirts. Ze verlangen naar een tijd die ze zelf nooit mee hebben gemaakt. Psychologen denken dat dit nostalgische verlangen jongeren helpt om lichter te leven.

Dat schrijft het vakblad Monitor on Psychology van de American Psychological Association (APA) in het november-decembernummer van 2026.

Twee derde van de jonge Gen Z’ers voelt zich er beter door

Het stuk steunt op een peiling van The Harris Poll en het Human Flourishing Lab onder 2085 Amerikaanse volwassenen, gehouden in maart 2025. Ongeveer zeven op de tien voelen nostalgie bij een tijdperk van vóór hun geboorte. Onderzoekers noemen dat historische nostalgie. Gen Z en millennials voelen het het sterkst.

Twee derde van de volwassen Gen Z’ers zegt dat het verlangen naar vroeger helpt tegen zorgen over de toekomst. Klimaat, geldzorgen en de druk van sociale media maken het verleden aantrekkelijk.

In cijfers

2085 Amerikaanse volwassenen deden mee aan de peiling (maart 2025).
68 procent voelt nostalgie bij een tijd van vóór de eigen geboorte.
69 procent voelt zich aangetrokken tot muziek, kleding of hobby’s uit die tijd.
62 procent van alle ondervraagden vindt dat die nostalgie helpt bij zorgen over de toekomst.

Jongeren zoeken een tijd zonder digitale goedkeuring

Gen Z verlangt naar ‘een eenvoudigere tijd, waarin je meer in het moment leeft’, zegt klinisch psycholoog Lauren Cook uit Pasadena tegen het APA-blad. Jongeren zoeken in oude technologie en gewoontes een uitweg uit de constante digitale druk.

Denk aan een avond met vrienden zonder telefoon, een cd-verzameling of foto’s die je pas na het ontwikkelen ziet. Een cassettebandje geeft je de regie terug: jij kiest de muziek, geen algoritme van een streamingdienst. Een klaptelefoon zonder meldingen maakt het makkelijker om van je scherm weg te blijven. Op WEL lees je hoe de markt voor retrotelefoons explodeert.

Mensen voelen zich aangetrokken tot de tijd van vóór we zo afhankelijk werden van digitale goedkeuring.

- Lauren Cook, klinisch psycholoog

Psycholoog Andrew Abeyta van Rutgers University ziet er meer in dan een modegril. “We zien dat jongvolwassenen deze dingen niet alleen opzoeken als leuke nieuwigheid of vermaak”, zegt hij. Ze gebruiken het verleden om hun leven nu prettiger in te richten.

Je hoeft de herinnering niet zelf te hebben

Eerder onderzoek laat zien dat nostalgie eenzaamheid kan verminderen en mensen meer zin in het leven geeft. Opvallend genoeg werkt dat ook met andermans herinneringen.

In een experiment van Tim Wildschut van de Universiteit van Southampton (vakblad Memory, 2018) schreven ouderen nostalgische en gewone herinneringen op. Jongvolwassenen die de nostalgische verhalen lazen, voelden zich daarna sterker verbonden met anderen en ervoeren meer betekenis in hun leven dan wie de gewone herinneringen las.

Dit is echt een verhaal van optimisme.

- Clay Routledge, psycholoog Human Flourishing Lab

TikTok brengt jongeren bij de platenkast van hun ouders

Er zit een tegenstrijdigheid in de trend. “Ironisch genoeg komen jongeren de spullen uit vroegere tijden vaak tegen op sociale media”, zegt psycholoog Clay Routledge, die de peiling leidde. Via TikTok en Instagram ontdekken ze muziek en kleding uit de jaren 80, 90 en 2000.

Daarna vragen veel jongeren hun ouders en grootouders hoe het leven toen was. De platencollectie van vader of een jas uit oma’s kast krijgt zo een nieuwe betekenis. Dat versterkt de band tussen generaties. Een week zonder sociale media doet jongeren al goed.

Terug naar vroeger willen ze niet

Klinisch psycholoog Goali Saedi Bocci waarschuwt voor romantiseren: elke tijd had zijn eigen problemen. “Als we het hebben over nostalgie naar vroegere tijden, moeten we naar het hele plaatje kijken”, zegt ze. Moderne zorg en meer kansen horen daar ook bij.

Ze ziet de trend ook als hergebruik: tweedehands kleding en oude spullen zijn een manier om bewuster te kopen. Terug in de tijd willen de twintigers niet. Ze nemen mee wat ze van vroeger kunnen gebruiken: minder schermtijd, meer contact van mens tot mens en zuiniger met spullen.