Rekenkamer kraakt resultaten EU-innovatiefonds voor verduurzaming

LUXEMBURG (ANP) - Het Innovatiefonds van de Europese Unie levert veel minder resultaat op dan verwacht op het gebied van verduurzaming en innovatie. Het miljardenfonds werd in 2020 opgericht voor financiële steun aan projecten waarbij nieuwe technologieën de uitstoot van broeikasgassen moeten verlagen. Maar het gebruik van dat geld komt amper op gang, meldt de Europese Rekenkamer (ERK) na een analyse.

De waakhond voor de financiën van de EU rekent voor dat minder dan 1 procent van het geschatte budget daadwerkelijk is uitgegeven aan innovatieve projecten. Tot 2030 is 40 miljard euro begroot voor het fonds, maar halverwege 2025 was nog maar 332 miljoen euro uitgegeven door het fonds.

Volgens de rekenkamer is een van de problemen dat de financiering onzeker is. Het Innovatiefonds haalt zijn geld namelijk uit het Europese emissiehandelssysteem, waar grote uitstoters hun rechten om CO2 uit te mogen stoten verhandelen. De prijzen voor die rechten gaan op en neer en beïnvloeden dus ook de inkomsten van het fonds. Tegelijkertijd hebben de projecten voor bijvoorbeeld batterijen of het afvangen van CO2 een lange looptijd.

CO2-vermindering

De ERK is ook erg kritisch over de CO2-vermindering die de projecten opleveren. Zo raamde de Europese Commissie dat projecten binnen de portefeuille van het fonds tot eind 2024 voor een reductie van 590.000 ton CO2 zouden zorgen. De werkelijke besparing aan uitstoot was maar 5 procent daarvan, stelt de rekenkamer.

Hierbij speelt mee dat veel projecten vertraging oplopen of volledig zijn geschrapt. De Europese Commissie moet bij het beoordelen van projecten die geld krijgen uit het fonds daarom beter nagaan of ze wel 'rijp' genoeg zijn, vindt de ERK. Het dagelijks EU-bestuur zou daar de afgelopen jaren te positief over zijn geweest.