Strijdster tegen de tabaksindustrie overleden aan longkanker

Ze was een van de bekendste strijders tegen de tabaksindustrie. Anne Marie van Veen wilde tabaksfabrikanten vervolgen voor moord of zware mishandeling, maar ze moest haar strijd voortijdig staken. Ze overleed op 46-jarige leeftijd aan de gevolgen van longkanker.

Ruim drie jaar geleden verscheen ze voor het eerst op tv. Bij RTL Late Night vertelde ze samen met advocate Bénédicte Vicq dat ze een strafzaak begon tegen de tabaksindustrie. Ze werd toen uitgelachen en weggehoond. “Het is toch je eigen schuld’, kreeg Van Veen vaak te horen. “Maar de vraag is niet: is het eigen schuld dat iemand die rookt longkanker krijgt? Nee, de vraag is: is het eigen schuld dat een kind dat gaat roken, later longkanker krijgt? Dat klinkt al anders, hè. Want verreweg de meeste rokers beginnen in hun tienerjaren. Dát wil de tabaksindustrie,” zei ze in februari 2018 tegen het AD.

Langzaam veranderde de publieke opinie en de afgelopen jaren kreeg ze steeds meer medestanders, waaronder een groot deel van de medische wereld die net als Van Veen aangifte deed tegen de tabaksindustrie. De Zwolse leed zelf al sinds 2014 aan longkanker. “Maar hoe ziek ze ook was, ze was altijd bij élke procedure aanwezig”, zegt Bénédicte Ficq tegen de krant. “Zij is degene geweest die haarfijn heeft aangevoeld dat de tabaksindustrie strafbaar is. Ze had zich laten bijpraten door longarts Wanda de Kanter over wat roken precies is en toen kreeg ze intuïtief die ingeving: ‘dit is toch gewoon crimineel?’ Ze deed het niet voor geld of een of andere schadevergoeding. Ze wil gewoon de sigaret de wereld uit. Een superinspirerende, intelligente vrouw.”

Ook KWF Kankerbestrijding reageert aangeslagen. “Anne Marie was uniek en dapper. Wat zij heeft gedaan vergt onbeschrijfelijk veel moed en doorzettingsvermogen”, zegt Laura Houtenbos van KWF.