Zo herken je ChatGPT: deze woorden en zinnen verraden AI

vrijdag, 25 september 2026 om 10:19

bijgewerkt om vrijdag, 25 september 2026 om 10:29

Heb je weleens een tekst gelezen die keurig in elkaar zat, maar waarbij je toch dacht: hier klopt iets niet? Grote kans dat je inmiddels de typische schrijfstijl van ChatGPT begint te herkennen. Want de chatbot heeft zo zijn favoriete woorden en zinsconstructies. En als je die eenmaal ziet, kun je ze moeilijk níét meer zien.

Losse woorden bewijzen natuurlijk niets. Een mens kan ook ‘cruciaal’ of ‘bovendien’ schrijven. Maar ChatGPT heeft wel een opvallende voorliefde voor bepaalde woorden en formuleringen.

Woorden die verdacht vaak voorbijkomen:

cruciaal
essentieel
bovendien
daarnaast
echter
tegelijkertijd
aanzienlijk
effectief
waardevol
complex
genuanceerd
dynamisch
opmerkelijk
veelzijdig
kortom
doorgaans
al met al
het is belangrijk om te benadrukken
speelt een belangrijke rol
kan bijdragen aan
een breed scala aan

Ook ‘in de huidige wereld’, ‘in een tijd waarin’ en ‘het is geen geheim dat’ zijn van die formuleringen die een tekst onmiddellijk aan AI doen denken.

Typische zinsbouw

Nog herkenbaarder is de zinsbouw. ChatGPT is dol op tegenstellingen en keurig uitgebalanceerde zinnen. ‘Hoewel X voordelen biedt, zijn er ook nadelen.’ Of: ‘Het is niet alleen belangrijk voor X, maar ook voor Y.’

Andere favorieten zijn ‘enerzijds … anderzijds …’, ‘niet alleen … maar ook …’, ‘hoewel … toch …’ en ‘zowel … als …’. Eén zo’n constructie zegt niets. Maar staan er vijf in een kort artikel, dan begint het op te vallen.

De chatbot houdt er ook van om eerst iets te beweren en het daarna onmiddellijk te nuanceren. Niets mag te zwart-wit worden. Daardoor ontstaat soms een merkwaardig ritme: stelling, nuance, andere kant, keurige slotsom.

Te netjes is ook een aanwijzing

ChatGPT houdt van orde. Eerst een introductie, dan drie overzichtelijke punten en tot slot een conclusie waarin alles nog eens wordt samengevat. Alinea’s hebben ongeveer dezelfde lengte en zinnen lopen bijna altijd keurig af.

Menselijke schrijvers zijn vaak wat rommeliger. Ze maken een onverwacht grapje. Beginnen zomaar een zin met maar, slaan een denkstap over en wisselen korte zinnen af met lange.

Je kunt het nooit zeker weten

Geen enkel woord en geen enkele zinsconstructie is bewijs dat ChatGPT is gebruikt. Goede menselijke schrijvers kunnen precies zo schrijven en AI kan met één goede instructie veel van zijn vaste maniertjes afleren.

Maar zie je ‘cruciaal’, ‘bovendien’, ‘hoewel’, ‘niet alleen … maar ook’ en ‘kortom’ allemaal in een paar alinea’s terug? Dan mag er best een klein ChatGPT-alarmbelletje gaan rinkelen.