Je telefoon rinkelt, maar voordat je kunt opnemen is het alweer stil. Een onbekend nummer staat tussen je gemiste oproepen. Terugbellen lijkt beleefd. Toch is even wachten verstandiger: bij een bekende oplichtingstruc is juist jouw telefoontje het moment waarop de kosten beginnen.
Je nieuwsgierigheid is het verdienmodel
De truc heet wangirifraude. Oplichters laten je telefoon kort overgaan en hopen dat je uit nieuwsgierigheid terugbelt. Het gaat doorgaans om een buitenlands nummer. Wie terugbelt, kan terechtkomen in een dure betaalverbinding.
Daarvoor hoef je geen wachtwoord prijs te geven of op een verdachte link te klikken. De verleiding zit simpelweg in de gemiste oproep: wie wilde mij spreken? Juist de gewoonte om netjes terug te bellen maakt deze truc verraderlijk.
Het venijn zit vervolgens in wat je hoort. Soms lijkt de telefoon eindeloos over te gaan. Soms klinkt een bezettoon. Dat kan een opname zijn, terwijl de verbinding al tot stand is gebracht. Jij denkt dat je nog wacht; ondertussen lopen de belkosten door.
Een beltoon is geen bewijs dat de verbinding nog niet tot stand is gekomen.
De veilige reactie is daarom niet: nog even blijven hangen, misschien neemt iemand op. Verbreek zelf de verbinding als je het niet vertrouwt. Laat een bandje niet bepalen hoelang je aan de lijn blijft.
Niet ieder vreemd nummer is een dure val
Een onbekend nummer is op zichzelf geen bewijs van oplichting. Verwacht je contact uit het buitenland, bijvoorbeeld over een vakantieverblijf? Controleer dan eerst of het nummer past bij degene met wie je contact hebt.
Ook een Nederlands of bekend nummer biedt geen zekerheid over de identiteit van de beller. Nummerweergave kan worden vervalst. Dat heet spoofing: je ziet dan bijvoorbeeld het nummer van iemand die er niets mee te maken heeft.
Verwar die trucs niet met elkaar. Vervalste nummerweergave betekent niet automatisch dat terugbellen naar dat getoonde nummer een dure buitenlandse verbinding oplevert. Bij wangiri draait de waarschuwing om het dure nummer dat je zelf belt.
Dit doe je bij een verdachte gemiste oproep
- Bel een onbekend buitenlands nummer niet zomaar terug. Kijk eerst of je een bericht hebt gekregen dat de oproep verklaart.
- Zoek het nummer op. Meldingen van anderen kunnen waarschuwen, maar geen zoekresultaten vinden is geen bewijs dat het veilig is.
- Blokkeer een verdacht nummer op je telefoon. Wees terughoudend met het blokkeren van álle onbekende nummers: ook een legitieme beller kan een nummer gebruiken dat niet in je contacten staat.Een gemiste oproep is geen opdracht om terug te bellen.
Toch teruggebeld? Controleer je rekening
Heb je al teruggebeld en vertrouw je het niet? Controleer je gesprekskosten en telefoonrekening. Neem bij onverwacht hoge kosten contact op met je provider en meld vermoedelijke
fraude bij de Fraudehelpdesk of de politie.
Bewaar voor dat gesprek het gebelde nummer, het tijdstip en de gespreksduur. Vraag welke kosten zijn berekend en wat je provider voor je kan doen. Probeer niet nogmaals te bellen om te ontdekken wie er achter het nummer zit.
Laat je daarbij niet leiden door spectaculaire verhalen over een ‘fortuin’ dat altijd binnen enkele seconden verdwijnt. Het concrete risico is een onverwacht dure telefoonverbinding. Reden genoeg om voorzichtig te zijn, zonder van iedere gemiste oproep een noodsituatie te maken.
Meer weten?