Helpen hormonen je door de overgang? Zo simpel is het niet

maandag, 15 juni 2026 om 10:14

In willekeurige appgroepjes van veertigplusvrouwen gaat het opeens nergens anders meer over: de perimenopauze. De een zit al aan de hormonen, de ander overweegt het. De vraag die rondzingt klinkt opvallend nuchter: kun hormonen je door de overgang heen helpen?

Het taboe is in razend tempo afgebroken. Waar moeders en oma's hun opvliegers nog wegwuifden met "wij maakten er geen punt van", praten dochters er openlijk over — op het werk, in podcasts, op TikTok. En ze zoeken hulp. Verpleegkundig overgangsconsulent Shirley Dinkgreve ziet in haar praktijk vooral beter geïnformeerde vrouwen die zelf om een behandeling vragen.

Wat de hormonen wél doen

De menopauze begint bij veel vrouwen tussen hun 42e en 45e. Eicellen nemen af in voorraad en kwaliteit, oestrogeen en progesteron schommelen en dalen — met opvliegers, nachtzweten, stemmingswisselingen en concentratieverlies als gevolg. Dat hormoontherapie tegen ernstige klachten effectief is, staat wetenschappelijk vast. Sommige vrouwen voelen zich na twee weken al "een ander mens"; doorgaans is na drie maanden het effect te beoordelen.

Snelle groei, beperkte risico's — als je het kort houdt

Sinds de herziene NHG-Standaard De overgang (2022) mogen Nederlandse huisartsen ruimer voorschrijven: tot vijf jaar, zonder verplichte proefstop na een half jaar. Het effect is zichtbaar — het aantal consulten én voorschriften steeg fors. Van de naar schatting 1,9 miljoen Nederlandse vrouwen in de overgang krijgt circa 7 procent hormoontherapie. Het extra risico op borstkanker wordt geschat op ongeveer 2 gevallen per 1.000 gebruiksters na drie jaar gebruik; bij langer gebruik loopt dat op. Vandaar de grens van vijf jaar.

Geen pleister zonder bijsluiter

Want risicoloos is hormoontherapie niet. Bij gebruik langer dan vijf jaar stijgt de kans op borst- en baarmoederhalskanker en trombose licht. Daar staan voordelen tegenover: minder kans op hart- en vaatziekten en botontkalking, mits vroeg na het begin van de perimenopauze gestart. Voor wie eerder hormoongevoelige kanker of trombose had, blijft hormoontherapie afgeraden.

"Sommige vrouwen voelen zich na twee weken al een ander mens — na drie maanden kun je het effect van hormoontherapie pas echt beoordelen."

Dinkgreve waarschuwt bovendien voor de keerzijde van het opengebroken taboe: op sociale media roept iedereen tegenwoordig wat. Haar advies: blijf niet met klachten rondlopen, maar zoek begeleiding bij een huisarts, gecertificeerd overgangsconsulent of menopauzepolikliniek — en kijk eerst naar leefstijl. Alcohol, koffie en suiker beïnvloeden klachten meer dan menigeen denkt.

De overgang is geen ziekte. Maar wie er ernstig onder lijdt, hoeft het ook niet langer stoïcijns uit te zitten. Cheaten is het niet — kiezen wel.