Hoe erg is het als je als kind een paar keer flink verbrand bent in de zon?

Wie vroeger na een dagje strand ’s avonds roodgloeiend thuiskwam en een paar dagen later de vellen van zijn schouders trok, dacht daar waarschijnlijk niet al te lang over na. De pijn verdween immers vanzelf. Maar de schade mogelijk niet. Nieuw onderzoek toont aan dat een paar keer flink verbranden tientallen jaren later nog kan bijdragen aan huidkanker.

Amerikaanse onderzoekers keken naar 17 studies met gezamenlijk meer dan 321.000 deelnemers. Mensen die gedurende hun leven regelmatig pijnlijke, ernstige of blaarvormende zonnebrand hadden gehad, bleken vaker plaveiselcelcarcinoom (cSCC) te ontwikkelen, een veelvoorkomende vorm van huidkanker.

Bij een gemiddeld aantal keer ernstig verbranden lag de kans op cSCC 51 procent hoger. Bij mensen die vaak ernstig waren verbrand, lag het risico 69 procent hoger.

Vooral zonnebrand tijdens de kinderjaren springt eruit. Frequente ernstige verbranding op jonge leeftijd werd in sommige analyses in verband gebracht met tot drie keer hogere kansen op deze vorm van huidkanker. Zelfs enkele flinke verbrandingen leken al verschil te maken.

De verklaring zit in wat uv-straling met huidcellen doet. Zonnebrand verdwijnt aan de buitenkant, maar uv-straling kan het DNA in cellen beschadigen. Het lichaam probeert die schade te repareren, maar daarbij kunnen foutjes ontstaan. Zulke mutaties kunnen zich in de loop van een leven opstapelen en uiteindelijk bijdragen aan kanker.

Eerder onderzoek vond vergelijkbare verbanden tussen ernstige zonnebrand en andere huidkanker, waaronder melanoom en basaalcelcarcinoom.

Er zit wel een belangrijke kanttekening aan het onderzoek. De wetenschappers beoordelen de zekerheid van het bewijs als laag. Veel studies zijn afhankelijk van herinneringen: probeer maar eens precies te vertellen hoe vaak je twintig, dertig of veertig jaar geleden ernstig bent verbrand.

Bovendien zijn zonnebrand en totale blootstelling aan uv-straling moeilijk van elkaar los te trekken. Wie vaak verbrandt, brengt mogelijk simpelweg meer tijd onbeschermd in de zon door.

Je jeugdige strandvakanties kun je uiteraard niet meer terugdraaien. Nieuwe schade voorkomen kan wel. Zeker bij kinderen is dat belangrijk, benadrukken dermatologen.

Bron: Science Alert