Is roomboter gezonder dan margarine? Het verschil zit in het soort vet

Roomboter voelt eerlijk. Het komt van de koe, het smaakt naar vroeger en de verpakking toont graag een groene wei. Margarine heeft juist het imago van fabrieksvet. Toch gaat die vergelijking alleen op voor de marketing.

Het eerste verrassende punt is dat roomboter en margarine bijna even vet zijn. Volgens de wet bevatten ze allebei 80 procent vet. Halvarine bevat de helft daarvan: 40 procent.

Het verschil zit in het soort vet. In 100 gram roomboter zit zo'n 53 gram verzadigd vet. In zachte margarine uit een kuipje is dat ongeveer 19 gram. Dat is bijna drie keer zo weinig.

Smeer je elke dag een paar boterhammen, dan krijg je met roomboter dus grofweg drie keer zoveel verzadigd vet binnen als met margarine.

Verzadigd vet verhoogt het LDL-cholesterol, het cholesterol dat slecht is voor je bloedvaten. Als je verzadigd vet vervangt door onverzadigd vet, daalt dat LDL-cholesterol en wordt de kans op hart- en vaatziekten kleiner.

Het advies is om zo weinig mogelijk verzadigd vet te eten, en in elk geval minder dan 10 procent van je dagelijkse calorieën.

Daarom staat roomboter niet in de Schijf van Vijf. Zachte margarine, halvarine en plantaardige oliën staan er wel in.

Margarine is niet automatisch de betere keus. Margarine in een wikkel, het harde blok, bevat ook veel verzadigd vet. Hetzelfde geldt voor kokosolie en palmolie, ook al zijn die plantaardig.

Vuistregel: hoe zachter of vloeibaarder het vet bij kamertemperatuur, hoe beter het meestal is voor je hart. Kuipjes en flessen zijn dus een betere keus dan wikkels.

Margarine heeft een slechte naam gekregen door transvet. Tot in de jaren negentig bevatten harde margarines daar veel van, en transvet is nog schadelijker dan verzadigd vet. Door nieuwe productiemethoden zit er nu nauwelijks nog transvet in.

Opvallend genoeg bevat roomboter zelf ook een beetje transvet, van natuurlijke oorsprong.

Dat roomboter natuurlijk is, klopt maar half. Ook voor boter zijn bewerkingsstappen nodig. Bovendien zegt natuurlijk niets over wat het vet met je bloedvaten doet.

Margarine en halvarine bevatten wel veel meer vitamine D dan roomboter. Wie dagelijks roomboter smeert, moet die vitamine dus ergens anders vandaan halen.

Let je op je gewicht, dan is halvarine de zuinigste keus: de helft van het vet, dus ook minder calorieën. Voor op brood werkt het prima. Om te bakken is het minder geschikt; daarvoor is vloeibaar bak- en braadvet of olie beter.

Is roomboter gezonder dan margarine? Nee. Een klontje boter in de saus of op een verse croissant is geen ramp. Maar voor je dagelijkse boterham wint zachte margarine of halvarine het ruim.

•Voedingscentrum: Waarom is het advies margarine en geen roomboter?

•Hartstichting: Vetten, welke zijn goed voor je hart en bloedvaten?

•Kassa: Wat zijn de verschillen tussen roomboter en margarine?