Word je elke nacht om 3 uur wakker? Waarom dat heel normaal is

Veel mensen schrikken midden in de nacht wakker, kijken op de klok en zien steevast dezelfde tijd: rond 3 uur. Je denkt dan al snel dat je slecht slaapt. Maar volgens wetenschappers is dat lang niet altijd het geval.

Sterker nog: eeuwen geleden was het heel normaal om de nacht in twee delen door te brengen. Historici vonden duizenden verwijzingen naar een 'eerste slaap' en een 'tweede slaap' in oude dagboeken, medische teksten en literatuur. Mensen sliepen een paar uur, werden een tijd wakker om te praten, lezen of het vuur op te stoken en doken daarna weer hun bed in. Pas met de komst van kunstlicht en de Industriële Revolutie verschoof ons ritme naar één lange nachtrust.

Ook de moderne slaapwetenschap laat zien dat 's nachts kort wakker worden niet vreemd is. Tijdens de nacht doorloopt ons lichaam slaapcycli van ongeveer anderhalf uur. Tegen de vroege ochtend brengen we meer tijd door in lichte slaap, waardoor we makkelijker wakker worden. De meeste mensen merken daar niets van, omdat ze vrijwel direct weer in slaap vallen.

Blijf je wel wakker, dan kunnen verschillende biologische factoren een rol spelen. Hormonale veranderingen tijdens de overgang verstoren bijvoorbeeld vaak de nachtrust. Ook een dalende bloedsuikerspiegel, cafeïne later op de dag of alcohol in de avond kunnen ervoor zorgen dat je midden in de nacht wakker wordt.

Opvallend is dat onderzoekers steeds kritischer kijken naar de rol van het stresshormoon cortisol. Jarenlang werd gedacht dat een plotselinge stijging van cortisol mensen rond 3 uur wakker maakt. Nieuw onderzoek suggereert echter dat het hormoon gedurende de nacht geleidelijk stijgt, ongeacht of iemand slaapt of wakker is.

Het grootste probleem ontstaat vaak pas daarna. Wie zich zorgen maakt omdat hij wakker ligt, kan onbedoeld een vicieuze cirkel creëren. Het brein gaat het tijdstip dan associëren met wakker zijn, waardoor slapeloosheid juist in stand wordt gehouden.

Slaapexperts adviseren daarom om niet voortdurend op de klok te kijken. Ben je na ongeveer twintig minuten nog wakker, sta dan even op en doe iets rustgevends totdat je weer slaperig wordt. En misschien wel de belangrijkste geruststelling: een keer midden in de nacht wakker worden is waarschijnlijk veel normaler dan je denkt.

Bron: Science Alert