Slaapexpert legt uit: waarom je moe wakker wordt na 8 uur slaap

Een glas rode wijn om lekker slaperig te worden. Een kop koffie na de lunch omdat de middag anders eindeloos voelt. Voor veel mensen hoort het bij de dag.

Maar volgens neurowetenschapper en slaaponderzoeker Matt Walker doen juist die twee gewoontes iets met je nachtrust waar weinig mensen rekening mee houden; en dat merk je vaak pas de volgende ochtend.

Dat koffie je wakker maakt, zal niemand verbazen. Cafeïne behoort tot de psychostimulerende stoffen en helpt je alerter te voelen. Alleen: het effect stopt niet zodra je de lege mok wegzet.

Volgens Walker heeft cafeïne bij de gemiddelde volwassene een halveringstijd van ongeveer vijf tot zes uur. Dat betekent dat uren later nog steeds een groot deel actief is in je lichaam.

Praktisch gevolg: die cappuccino van twee uur ’s middags kan om elf uur ’s avonds nog steeds invloed hebben op je slaap En zelfs als je zonder moeite in slaap valt, betekent dat niet automatisch dat je goed slaapt.

Walker wijst op een tweede effect dat minder zichtbaar is. Cafeïne lijkt namelijk invloed te hebben op diepe niet-remslaap — de herstellende fase waarin je lichaam en brein echt opladen.

Daardoor kun je technisch gezien voldoende uren maken, maar toch wakker worden alsof je nauwelijks bent uitgerust. Dat gevoel van: ik heb geslapen, maar waarom ben ik nog moe? blijkt dus niet altijd aan stress of te weinig uren te liggen.

Veel mensen ervaren een glas alcohol als ontspannend en denken daardoor beter te slapen. Maar Walker noemt dat een hardnekkig misverstand. "Alcohol is een van de meest onbegrepen slaaphulpmiddelen die er zijn. Feitelijk is het helemaal geen hulpmiddel om te slapen", legt hij uit in deze TedTalk.

Volgens hem komt dat doordat alcohol iets anders doet dan slaap opwekken. "Alcohol behoort tot de groep verdovende middelen. Maar verdoving is geen slaap." Alcohol onderdrukt de hersenactiviteit, terwijl echte slaap juist een actief herstelproces is waarbij hersengebieden met elkaar samenwerken.

Daar blijft het niet bij. Alcohol kan tijdens de nacht het deel van het zenuwstelsel activeren dat betrokken is bij alertheid en stressreacties. Daardoor word je vaker kort wakker — ook als je je dat de volgende ochtend niet herinnert.

Daarnaast kan alcohol de remslaap verstoren: de fase waarin we dromen. Juist die slaapfase wordt in verband gebracht met emotionele verwerking, leren en creativiteit. Dus ja: een glas wijn kan ervoor zorgen dat je sneller wegzakt. Maar sneller inslapen betekent niet dat je brein ook echt beter uitrust.

Bron: TedTalk