Dating-apps en porno beloven eindeloze liefde. In de praktijk krijgen we het tegenovergestelde

Nog nooit waren er zoveel mogelijke partners een duimbeweging ver weg. En nog nooit waren er zoveel singles. Dat is niet toevallig, zeggen psychologen: hoe meer keuze de technologie ons voorschotelt, hoe minder tevreden we zijn met wat we vinden. Voeg daar de constante beschikbaarheid van porno aan toe, en het beeld van "liefde" begint scheef te trekken.

Tinder alleen al toont zijn ongeveer tien miljoen dagelijkse gebruikers gemiddeld 140 profielen per dag. Op papier is dat een romantische bibliotheek waar onze grootouders alleen maar van konden dromen. In de praktijk zitten we er murw van te swipen.

Sociaal psychologen Tila Pronk en Jaap Denissen van Tilburg University lieten meer dan duizend singles tussen 18 en 30 jaar swipen in een gecontroleerde studie. Wat bleek: hoe langer mensen aan het swipen zijn, hoe meer ze afwijzen. De kans dat een profiel wordt geaccepteerd, daalt gemiddeld met 27 procent tussen het eerste en het laatste profiel dat iemand ziet.

De onderzoekers noemen het een "rejection mind-set": een afwijzende reflex die zichzelf voedt. Wie eenmaal in de wegveegstand staat, komt daar niet zomaar meer uit. Bijkomend effect: mensen die veel afwijzen, zijn óók minder tevreden met de weinige profielen die ze wél goedkeuren.

Volgens de betrokken onderzoekers is het maximum aan overzicht ergens rond de vijftig profielen bereikt. Wat daarna komt, is ruis. En ruis maakt kritisch, negatief en vermoeid.

Het mechanisme is bekend uit de gedragseconomie: hoe meer opties, hoe lager de tevredenheid met de uiteindelijke keuze. Bij chocoladerepen is dat vervelend, bij een partner heeft het gevolgen.

De belangrijkste effecten die in de studies opduiken:

Nederland is inmiddels ruim ingeburgerd in het app-tijdperk, maar het is geen massale volksbeweging. Ongeveer een op de tien Nederlanders tussen 18 en 80 jaar gebruikte in de laatste halfjaar weleens een datingapp: 11 procent van de mannen, 8 procent van de vrouwen. Bij singles onder de 25 is het aandeel hoger — daar gebruikt ongeveer een op de vijf een app.

Tegelijk stijgt het aandeel Nederlanders dat helemaal geen partner heeft. Begin 2025 telde het land 5,7 miljoen volwassenen zonder partner. Dertig procent van de volwassenen is single; in 2013 was dat nog 27 procent. Vooral onder jongvolwassenen zijn singles oververtegenwoordigd: 62 procent van de onder-25'ers heeft geen vaste partner.

Er is dus meer keuze én er zijn meer alleenstaanden. Precies de paradox waar de Tilburgse onderzoekers voor waarschuwen.

De tweede laag boven op de swipe-cultuur is porno. In Nederland keek in 2023 volgens de Monitor Seksuele Gezondheid 74 procent van de mannen en 29 procent van de vrouwen in het afgelopen halfjaar naar porno. Bij mannen tussen 18 en 24 jaar was dat 81 procent. Zevenendertig procent van de mannen kijkt wekelijks.

Internationaal wetenschappelijk overzicht wijst op drie terugkerende effecten van geregeld pornogebruik op relaties:

Uit hetzelfde Nederlandse onderzoek: 34 procent van de heteroseksuele kijkers zegt dat porno hen onzeker maakt, en 48 procent geeft aan dat ze denken dat je "van porno leert wat je moet doen tijdens seks". Onder lhbqa+ kijkers ligt de onzekerheid nog hoger, op 44 procent.

Interessant detail: 97 procent van de kijkers weet best dat "echte seks heel anders is dan seks in porno". Weten is één ding, verwachtingen bijstellen is een ander.

Wat gebeurt er als je die twee lagen op elkaar legt? Dan wordt liefde langzaam iets wat lijkt op een winkelmandje. Een oneindig aanbod aan potentiële partners in de ene app, een oneindig aanbod aan geïdealiseerde lichamen in de andere. Beide met een swipe of tap ververst.

De consumentenlogica sluipt de intimiteit in. Elk profiel is een product met specs. Elke partner is te vergelijken met een fantasieversie. En elke tegenvaller is een aanleiding om verder te scrollen, in plaats van eraan te werken.

Het is geen doemscenario — er zijn nog altijd stellen die elkaar via een app vinden en jaren later net zo tevreden zijn als koppels die elkaar offline leerden kennen. Zwitsers onderzoek suggereert zelfs dat app-koppels vaker de intentie hebben om te gaan samenwonen en een gezin te stichten. Maar het pad ernaartoe is smaller geworden dan het aanbod doet vermoeden.

Voor wie het patroon herkent, geven de wetenschappers een paar concrete adviezen:

Liefde overleeft de swipe en de streaming, dat blijkt uit de cijfers. Maar wie zijn hersens laat trainen door algoritmes die op maximale betrokkenheid draaien in plaats van op maximale verbinding, kan achteraf niet klagen dat het ideaal maar geen gezicht krijgt.