Ook ambtenaren keren zich tegen het kabinet: duizenden overheidsmedewerkers 8 september naar Den Haag

Wie denkt dat ambtenaren vooral loyaal zijn aan de baas die hen betaalt, moet dinsdag 8 september even een kijkje nemen op de Koekamp. Duizenden mensen die anders keurig het beleid van Den Haag uitvoeren, staan dan zelf met een spandoek in de hand. En dat is nogal een politiek signaal.

Om 11.30 uur begint op de Koekamp, pal naast het Malieveld, een landelijke manifestatie van FNV, CNV en VCP. Medewerkers van gemeenten, provincies, het Rijk, waterschappen, veiligheidsregio's, universiteiten en sociale werkvoorzieningen komen samen. Ook mensen uit de thuiszorg en verpleeghuiszorg sluiten zich aan. Rond 13.15 uur trekt de stoet in een mars richting de Boorlaan, waar de deelnemers rond 14.00 uur aankomen. De boodschap: de bezuinigingen op WW, WIA, AOW en zorg moeten definitief van tafel, en wel voor Prinsjesdag.

"Dit zijn de mensen die Nederland iedere dag draaiende houden. Zij voeren het beleid van dit kabinet uit. En juist zij zeggen nu: tot hier en niet verder."

Het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA gaat uit van 6,5 miljard euro bezuinigen op de sociale zekerheid. De AOW-leeftijd sneller omhoog, de WW halveren van twee naar één jaar, en het maximumdagloon waarop WW en WIA zijn gebaseerd met twintig procent naar beneden. Voor volledig arbeidsongeschikten dreigt daarnaast het verdwijnen van de aparte IVA-regeling. Onder druk van eerdere stakingen heeft premier Jetten de AOW-verhoging al ingetrokken en de WW- en WIA-plannen "voorlopig" gepauzeerd. Maar in de begroting staat het bezuinigingsbedrag nog gewoon overeind. En dat is precies wat de bonden dwarszitten.

De coalitiepartijen willen ruimte maken voor hogere defensie-uitgaven en een aantal andere prioriteiten. Om die dekking te vinden, is in het regeerakkoord afgesproken om 6,5 miljard euro te vinden binnen de sociale zekerheid en bijna 10 miljard binnen de zorg. Vakbonden noemen dat een politieke keuze, geen financiële noodzaak. Ze wijzen erop dat het WW-fonds in 2025 meer premies binnenkreeg dan er aan uitkeringen uitgingen.

Ambtenaren zijn niet de meest voor de hand liggende actievoerders. De sector is nog altijd wrang van de nullijn die het inmiddels gevallen kabinet-Schoof oplegde en die het kabinet-Jetten pas na eerdere stakingsdagen losliet. Nu draait het niet meer om hun eigen loonstrookje, maar om de vangnetten waar iedere werknemer op kan terugvallen. Dat maakt het protest breder én lastiger te bagatelliseren. De bonden hebben Prinsjesdag als deadline gekozen: staat het bezuinigingsbedrag op de derde dinsdag van september nog in de Miljoenennota, dan volgt een najaar vol vervolgacties.

"Iedereen kan ziek worden. Iedereen kan buiten zijn schuld zijn baan verliezen. Juist dan moet je kunnen rekenen op de zekerheid die we met elkaar hebben opgebouwd en betaald."

De actiedag staat niet op zichzelf. Op 4 september leggen havenwerkers het werk neer, op 9 september volgt een 24-uursstaking in het openbaar vervoer en op het spoor. Voor reizigers wordt het dus een lastige week. Voor het kabinet-Jetten ook: de politieke rekening voor Prinsjesdag stapelt zich zichtbaar op de stoep van het Binnenhof.

Meer weten? FNV over de actiedag op 8 september — Tweede Kamer over de 6,5 miljard bezuinigingen op sociale zekerheid — NOS over de reeks stakingen en manifestaties