Waarom geweldige seks nooit genoeg is voor een duurzame relatie

Er is niets mis tegen geweldige seks, natuurlijk. Maar wie denkt dat het genoeg is voor een lang en gelukkig liefdesleven, komt bedrogen uit. Op de lange termijn weegt emotionele nabijheid zwaarder dan het aantal orgasmes.

Welt-deskundige Peter Thiel: "Ik ontmoette een man die meer dan 100 seksuele partners had. Zijn langste relatie, met de moeder van zijn kinderen, duurde meer dan twaalf jaar. Ik ervaar hem als een zeer bewuste, vrolijke, spirituele, communicatieve en reflectieve man. Ik geniet van zijn gezelschap. Een echte man, iemand met wie je kunt praten zoals met een vrouw."

Maar mijn verstand verzet zich hiertegen. Ik val vaak voor het onbereikbare. Bij anderen is er geen fysieke aantrekkingskracht, of die verdwijnt na korte tijd. Is iemand die met zoveel vrouwen is geweest wel in staat om een ​​langdurige relatie met één vrouw te onderhouden? Hoeveel virussen draagt ​​hij wel niet met zich mee?"

In de eerste maanden van een relatie lijkt seks allesbepalend. Je lichaam loopt voor op je verstand, slaap is bijzaak en je vrienden maken zich zorgen of je ooit nog normaal gaat doen. Neuropsychologen vergelijken de roes van verliefdheid inmiddels met een lichte verslaving: hetzelfde beloningssysteem in de hersenen licht op als bij drugsgebruik. Het voelt groots en echt, juist daardoor wordt het verleidelijk om de kwaliteit van een relatie te meten in bed in plaats van daarbuiten.

Toch is dat precies waar het misgaat. De roes is per definitie tijdelijk. Onderzoek onder getrouwde stellen laat zien dat de “afterglow” van seks gemiddeld zo’n 48 uur aanhoudt, en dat koppels met een sterke seksuele nasleep iets tevredener zijn met hun huwelijk. Maar in diezelfde studies zakt de algehele relatiekwaliteit na verloop van tijd alsnog, ook bij stellen die veel seks hebben. Geweldige seks blijkt een turbo, geen motor: het kan iets versterken wat er al is, maar het kan niet op zichzelf een wankele relatie dragen.

Wie koppels vraagt wat hen op de lange termijn gelukkig maakt, komt opvallend snel uit bij zachtere woorden: vertrouwen, kunnen praten, je gezien voelen. Dat sluit aan bij onderzoek waarin gehechtheidsstijl – de manier waarop mensen emotioneel in relaties staan – een betere voorspeller blijkt van relatie- én seksuele tevredenheid dan puur verlangen. Met andere woorden: wie zich veilig voelt bij een partner, heeft niet alleen vaker een betere relatie, maar ook betere seks.

Een recente studie vond zelfs dat hogere emotionele intimiteit samenhangt met grotere seksuele tevredenheid, en dat dat verband grotendeels wordt verklaard door hoe goed partners met elkaar kunnen praten over seks. Niet de standjesgids maar het gesprek aan de keukentafel blijkt doorslaggevend. Zodra partners zich veilig genoeg voelen om wensen, grenzen en onzekerheden te delen, gaat de seks er op vooruit. Intimiteit is geen tegenhanger van erotiek, maar de ondergrond waarop ze kan gedijen.

Dat wil niet zeggen dat seks onbelangrijk is. Stellen met weinig of problematische seks rapporteren gemiddeld lagere relatie­tevredenheid. Lichamelijke intimiteit is een krachtige lijm: aanraak­honger maakt mensen prikkelbaar, afstandelijk en vatbaar voor verleiding buiten de deur. Maar seks kan ook een rookgordijn zijn. Zolang het spannend is in bed, is het makkelijk om te negeren dat er niet meer echt gepraat wordt, dat irritaties onderhuids etteren of dat er fundamenteel andere verwachtingen over samenleven bestaan.​

De populaire relatietherapeut Esther Perel vat de spanning tussen liefde en verlangen kernachtig samen: “Love enjoys knowing everything about you; desire needs mystery.” Het probleem in veel relaties is niet dat er te weinig trucjes tussen de lakens zijn, maar dat alle energie gaat naar óf totale versmelting óf oppervlakkige spanning. In beide gevallen blijft de moeilijke middenweg onderbelicht: tegelijk dichtbij durven zijn én elkaars eigenheid verdragen.

De ongemakkelijke waarheid is dat geweldige seks vaak makkelijker is dan echte nabijheid. Een nacht kun je spelen wie je zou willen zijn; in een relatie moet je uiteindelijk laten zien wie je bent, inclusief jaloezie, schaamte en onzekerheid. Daar is vertrouwen voor nodig en het geduld om ruzies uit te praten in plaats van ze weg te vrijen. Psychologisch onderzoek laat zien dat juist die combinatie – emotionele verbinding plus een redelijke seksuele band – samenhangt met de hoogste tevredenheid over relaties.pubmed.

Dat maakt de vraag waarmee zoveel moderne romances beginnen – “Hoe goed klikt het in bed?” – eigenlijk secundair. Interessanter is: kun je in stilte met elkaar zijn zonder je ongemakkelijk te voelen? Durf je het aan om kwetsbare dingen te zeggen, ook als dat de stemming kan bederven?