Gabrielle Rifkind (72) heeft een opmerkelijk cv. Als oprichter van de onafhankelijke bemiddelingsorganisatie Oxford Process voert ze al decennia geheime gesprekken met strijdende partijen in Oekraïne en het Midden-Oosten. Maar de conflictspecialist en psychotherapeut gelooft dat haar methodes net zo goed werken in de huiskamer als aan de onderhandelingstafel. In haar nieuwe boek
'How to Agree to Disagree' legt ze uit hoe koppels en gezinnen dezelfde principes kunnen toepassen.
Waardigheid als kern van elk conflict
Achter internationale conflicten schuilen niet alleen macht en territorium, maar ook diepgewortelde gevoelens van vernedering, respect en autonomie, stelt Rifkind. "Dat geldt voor ons allemaal", zegt ze. Ook in dagelijkse ruzies draait het vaak om waardigheid: wie zich genegeerd of minderwaardig behandeld voelt, kan een "verschrikkelijke woede" ervaren. Haar eerste advies: identificeer je eigen conflictstijl – ben je een people-pleaser, een vingerwijzer, een stille mokker of een debatgorilla ?
"Achter veel conflicten zit de behoefte aan waardigheid die diep in ons zit. Als we genegeerd of kleinerend behandeld worden, kan dat een verschrikkelijke woede opwekken."
Timing en toon bepalen het resultaat
Lastige gesprekken kunnen beter gevoerd worden als iedereen kalm is, aldus Rifkind. Begin met een openingszin die luistert uitnodigt in plaats van defensief gedrag: "Dit is geen makkelijk gesprek, maar ik wil graag bespreken waar ik mee zit". Vermijd beschuldigingen, want mensen stoppen met luisteren zodra ze zich aangevallen voelen. In plaats van "je hebt nooit tijd voor me" werkt het beter om te zeggen: "Ik ben niet helder over wat je van me verwacht bij dit project".
Verandering begint bij jezelf
Rifkind heeft herhaaldelijk gezien dat wanneer één partij haar gedrag verandert, de ander volgt. Ze beschrijft een cliënte die
ruzie had met haar tienerdochter over eetgewoonten en medische afspraken voor colitis. Door haar aanpak te wijzigen en te zeggen: "Ik begrijp waarom je niet wilt gaan, maar wil je dat ik meega?", herstelde de moeder het gevoel van autonomie bij haar dochter en verdween het conflict.
Nieuwsgierigheid en empathie zijn sleutelwoorden, benadrukt de onderhandelaar. Of je nu naast een politiek opponent zit of ruzie maakt over opvoeding: probeer je nieuwsgierigheidsreflex te activeren en open vragen te stellen. Rifkinds advies klinkt simpel – luisteren, nieuwsgierig zijn, vriendelijk blijven – maar juist de uitvoering maakt het lastig. "Het leven wordt rijker als je begrijpt wat dingen voor anderen betekenen", zegt ze
Minder scheidingen in Nederland
In Nederland vonden in 2023 circa 24.310 echtscheidingen plaats, een daling ten opzichte van 34.650 in 2000. Het scheidingspercentage daalt al jaren, mede omdat minder mensen trouwen: het aantal huwelijkssluitingen daalde van 75.399 in 2010 naar 67.959 in 2023. Ongeveer één op de drie huwelijken eindigt in een scheiding, een percentage dat redelijk stabiel blijft. Onderzoek toont aan dat niet het conflict zelf, maar het vermogen tot herstel het succes van een relatie voorspelt.