Notaris waarschuwt: zonder deze code zien je erfgenamen geen cent van je crypto

Economie
Een hardware wallet voor crypto ligt op tafel. ernaast een papier met 'testament' erboven
Je doet de laatste aangifte inkomstenbelasting voor je overleden vader en ziet een vinkje bij “cryptobezittingen”. Wat is dat nou, daar heeft hij nooit iets over gezegd. Notarissen komen deze situatie steeds vaker tegen, zegt notaris en docent Notarieel Recht aan de Radboud Universiteit Lucienne van der Geld tegen Margriet.
Het probleem: crypto komt nooit vanzelf naar je toe. Zonder de digitale sleutel is het “slechts een waarde in de cloud waar niemand toegang toe heeft”, weet Van der Geld. Zo raakt een deel van een erfenis voorgoed kwijt.

Kan de notaris er niet gewoon bij?

Nee. Een bankrekening kun je terugvinden en de bank geeft erfgenamen een overzicht. Bij crypto bestaat zo’n loket niet. “Ook de notaris heeft geen superpower om toegang te ontsluiten, helaas”, zegt Van der Geld.
Joël Verbaken, specialist nalatenschapsplanning bij adviesbureau Grant Thornton, vat het kort samen: “Bij crypto geldt: wie de sleutels niet heeft, heeft het geld niet.”
Nederlandse huishoudens hadden eind juni voor 3,2 miljard euro aan crypto bij Nederlandse platforms als Bitvavo, meldde WEL eerder op basis van nieuwe cijfers van DNB. Crypto in een eigen wallet telt daarin niet mee, en juist die is na een overlijden het lastigst te vinden.

Waar kan de crypto zitten?

Er zijn grofweg drie plekken:
  • Op een handelsplatform. Dit is het gunstigste geval. Weet je bij welk platform de overledene zat, dan kan de klantenservice je soms op weg helpen.
  • In een wallet op de laptop. Een wallet is een digitale bewaarplaats. Zonder de code van de laptop en de wallet kom je er niet in.
  • Op een usb-stick of hardware wallet, een apparaatje waarop je crypto offline bewaart. Weet niemand waar die ligt, dan is het geld onbereikbaar.
Een veelgemaakte fout is om crypto zó goed te beveiligen dat niemand er meer bij kan.
- Joël Verbaken, nalatenschapsplanner bij Grant Thornton

Moet de code in je testament?

Niet de code zelf, wel waar hij ligt. Van der Geld raadt aan om de vindplaats van de toegangscode in het testament op te nemen. Je kunt de notaris ook een aantekening in de kluis laten bewaren, over de code of over de plek van de usb-stick. Denk ook aan het wachtwoord van je laptop.
Verbaken waarschuwt om wachtwoorden of de herstelzin van een wallet niet letterlijk in het testament te zetten. Wachtwoorden veranderen, een testament aanpassen kost geld en medewerkers van het notariskantoor kunnen de gegevens zien. Zet erin dát je crypto hebt en waar de toegang ligt. Hoe een erfenis verloopt zonder testament, lees je in wat er gebeurt als je geen testament hebt.

En als je niet bij de crypto van een overledene kunt?

Meld het aan de Belastingdienst als je de aangifte voor de overledene doet. “Meestal is er coulance”, zegt Van der Geld. Achterhouden raadt ze af: dat komt uit zodra je de crypto verzilvert.

Wat gebeurt er bij een scheiding?

Daar speelt hetzelfde probleem. Er komen steeds meer rechtszaken van ex-partners die hun deel van het digitale vermogen willen, zegt Van der Geld. Is de ex niet eerlijk over wat hij of zij bezit, dan kan ook de rechter vaak weinig. Een overzicht opvragen zoals bij een bank kan niet.
Haar advies: regel het in goede tijden. Ga je trouwen of samenwonen, neem dan de waarde van digitale bezittingen op in de huwelijkse voorwaarden of het samenlevingscontract en houd die jaarlijks bij.

Wat je nu al regelt

  • Maak een lijst van je munten, platforms en wallets, en bewaar die apart van de codes.
  • Leg vast waar de codes liggen: in het testament, of als aantekening bij de notaris.
  • Zorg dat iemand de code van je laptop kan vinden.
  • Vertel minstens één erfgenaam dát je crypto hebt; Verbaken raadt aan om erfgenamen al vroeg bij de techniek te betrekken.
  • Bewaar je hardware wallet of usb-stick op een vaste plek, zoals een kluis.
Meer weten?
loading

Loading