In deze polder staan ineens ruim 200 ooievaars, en de reden zit onder het gras

Rij of fiets je deze weken door de Alblasserwaard, dan zie je ooievaars met tientallen tegelijk in het weiland staan. Boven elk perceel hangt wel een buizerd of een torenvalk. Een natuurwonder lijkt het wel, maar de verklaring zit onder het gras: miljoenen veldmuizen.

Hendrik Jan van Dijk, vogelaar van de Natuur- en Vogelwacht Alblasserwaard, telde de vogels zelf. Tegen de regionale krant Het Kontakt zegt hij dat een groot deel van wat je nu ziet speciaal voor de muizen naar de Alblasserwaard komt.

Het blijft niet bij ooievaars. Van Dijk ziet volgens Het Kontakt minstens tien keer zoveel buizerds en torenvalken als normaal. Voor reigers geldt hetzelfde, en van de kokmeeuwen telde hij er onlangs meer dan 10.000.

Een plaag van dit formaat heeft de ervaren vogelaar nog nooit meegemaakt. "Als je wandelt door de polder zie je ze gewoon voor je voeten wegspringen. Dat is ongekend", vertelt hij. De grootste aantallen muizen zitten wel op bepaalde plekken. Elders valt het mee.

Het grootste vogelfeest zie je op natte percelen. Boeren zetten weilanden die nog niet zijn aangetast onder water. Daardoor lopen de gangenstelsels vol en vluchten de muizen naar boven, waar meeuwen, reigers en ooievaars al klaarstaan, meldt het radioprogramma Vroege Vogels van BNNVARA.

Agrarisch vakblad Nieuwe Oogst zag bij melkveebedrijf De Heihoeve in Giessenburg honderden meeuwen en tientallen ooievaars in de plassen. Talloze buizerds volgden alles vanuit de lucht. "Vandeweek zaten de ooievaars letterlijk uit te buiken, die vreten zich helemaal vol", vertelt bedrijfsleider Sander Stuij.

Hoe het met de schade staat en wat de plaag voor je eigen erf betekent, lees je in ons eerdere stuk "Miljoenen veldmuizen vreten de polder kaal: dit betekent de plaag voor je schuur, kruipruimte en keuken".

"Het zijn opportunisten, die gaan gewoon af op waar het meeste voedsel is", zegt Van Dijk. Het opvallendste voorbeeld is de velduil, die zeldzaam is in de streek. Volgens de vogelaar heeft er dit jaar voor het eerst een paar in de Alblasserwaard gebroed. "Dat is nog nooit gebeurd."

De polder staat daarin niet alleen. In juni meldde vogelonderzoeksorganisatie Sovon al dat uit het hele land berichten kwamen over veel muizen. Velduil, torenvalk en steenuil hadden daardoor een vet jaar, en ook ooievaars en kerkuilen reageerden op de piek.

Vooral voor de torenvalk is dat goed nieuws. Deze soort staat op de Rode Lijst en eet vooral veldmuizen, schreef Vogelbescherming Nederland op 7 oktober. Vrijwilligers zagen dit jaar op veel plekken grote legsels. In de Hoeksche Waard telde een roofvogelwerkgroep volgens Sovon 66 territoria, tegen gemiddeld 28 in de vijf jaar ervoor.

Boeren zijn blij met de hulp bij het muizen vangen, maar Stuij wil niet dat het te lang duurt. "Als die roofvogels in het voorjaar maar weg zijn", zegt hij in Nieuwe Oogst. Anders vormen ze ook een gevaar voor de weidevogels in het gebied.

Van Dijk verwacht dat het vanzelf overgaat. Op lange termijn ziet hij weinig effect op de roofvogelstand. "De vogels die hier wel blijven, kunnen dit jaar misschien meer jongen grootbrengen. Maar volgend jaar is er geen piek en valt het weer terug naar hoe het normaal is." Wil je het zien, dan moet je er dus nu bij zijn.

Bronnen: Het Kontakt, Nieuwe Oogst, Vroege Vogels (BNNVARA), Sovon, Vogelbescherming Nederland