Duitsland halveert het aantal migranten. Hoe lukte dat?

Het aantal migranten dat Duitsland bereikte, is in 2025 gehalveerd ten opzichte van het jaar ervoor. De regering van bondskanselier Friedrich Merz schrijft dat succes toe aan zijn strenge grensbeleid. En in Nederland zal zeker de roep opgaan om de grenzen te sluiten. Want het helpt. Is dat zo?

Volgens gegevens van het Bundesamt für Migration und Flüchtlinge (BAMF) registreerde Duitsland in 2025 ruim 106.000 nieuwe asielaanvragen, het laagste aantal sinds 2013. De federale politie meldde bovendien 62.000 illegale grensoverschrijdingen, de helft minder dan in 2024. Merz noemt dat bewijs dat zijn beleid werkt, na de invoering van grenscontroles over 3.700 kilometer en het tijdelijk opschorten van gezinshereniging.

Migratieonderzoeker Marcus Engler van het Duitse Centrum voor Integratie en Migratieonderzoek noemt die conclusie “zeer twijfelachtig”. In gesprek met The Times stelde hij dat “er geen enkel bewijs is dat de controles daadwerkelijk het aantal migranten verminderen”. Ook elders in Europa daalde de migratie al, onder meer door strengere Poolse grensbewaking en geopolitieke verschuivingen in het Midden-Oosten.

De harde toon van Merz lijkt wel electorale gevolgen te hebben, maar niet in zijn voordeel. De radicaal-rechtse AfD blijft stijgen in de peilingen en profiteert van de voortdurende focus op migratie. Tegelijk wijst de Duitse werkgeversorganisatie BDA erop dat tekorten in cruciale sectoren — zoals zorg en bouw — juist verergeren door het uitblijven van nieuwe arbeidsmigranten. Volgens het Institut für Arbeitsmarkt- und Berufsforschung heeft Duitsland jaarlijks een netto-instroom van minstens 400.000 arbeiders nodig om de economie draaiende te houden.

De vraag lijkt daarmee niet of Duitsland de grenzen kan sluiten, maar of het zich dat economisch kan veroorloven.